Vele werelden

Een sequoia in Yosemite National Park. ©AFP

Vorige week transformeerde VR mij in een druppel water, een boom, een libelle, een mug, een uil en een kikvors.

Vorige week was ik in Arles, een heerlijk Provençaals stadje met een rijk verleden, dat in deze tijd van het jaar nog boeiender is dankzij ‘Les Rencontres de la photographie’. Je kan er honderden tentoonstellingen bezoeken, zowel van de grootmeesters van de fotokunst als van opkomend talent.

Er is ook een festival voor virtuele realiteit, simpelweg VR Arles. Dat schrijft een wedstrijd uit en dit jaar is de winnaar ‘Treehugger: Wawona’ van de Londense studio Marshmallow Laser Feast.

Treehugger is een heel bijzondere ervaring. Om te beginnen moest ik een rugzakje en een soort handschoenen aantrekken. Voor ik de headset opzette, zag ik voor me, in het halfduister, een brede cilinder staan. Die moet een sequoia voorstellen. Je weet wel, zo’n reuzengrote boom uit het noorden van Californië. ‘Wawona’ verwijst naar een boom in het Yosemite National Park, die inmiddels al lang ter ziele is gegaan.

Eenmaal in de virtuele omgeving zie ik de majestueuze stam van de sequoia voor mij, en probeer ik die te omarmen - daarom staat die hele constructie daar ook. In mijn virtuele werkelijkheid regent het en eigenlijk ben ik niet langer mezelf, maar een druppel. Ik reis van in de wortels van de boom naar de top. Door wat voorover te buigen kijk ik in het inwendige van de boom, of beter, ik word het inwendige van de boom. Ik voel hoe blij ik ben met de regen - in de prozaïsche werkelijkheid is het de rugzak die tegen mijn rug trilt.

Ik ben zo onder de indruk dat ik een tweede ervaring van Marshmallow Laser Feast uitprobeer, ‘In The Eyes of the Animal’. Die productie laat je de wereld ervaren als een mug, een libel, een kikker en een uil. De headset wordt dit keer verzwaard met een bolvormige structuur, die mij nog meer vervreemdt van mijn menselijke vorm. Als libelle zie ik de wereld in ultraviolet licht, voor elke beeldframe die een mens ziet, krijgt een libelle zes frames te verwerken. Het komt erop neer dat de wereld voor de libelle - en voor mij dus - in slow motion gaat. Ik drijf in een bos, onder en boven heeft geen relevantie meer, alles gaat traag.

'In the Eyes of the Animal'

De ervaringen gaan diep, nog een hele tijd nadat ik uit de duistere VR-spelonk ben gestapt, voel ik me een half insect. Het lijkt wel alsof ik een of andere hallucinogene drug heb genomen.

Andere wereld

Terwijl ik in de patio bekom, lees ik in een speciale uitgave van het magazine Fisheye een interview met de filosoof Didier Debaise (ULB). Hij legt uit hoe andere wezens niet gewoon de werkelijkheid anders ervaren dan wij, maar gewoonweg in een andere wereld leven. Een libel, mug, uil of kikker bestaat in een andere ruimte-tijdconstellatie, beleeft een ander ritme en voelt andere relaties tussen de dingen. Die andere werelden zijn door smalle bruggetjes met onze wereld verbonden.

Wat virtuele realiteit kan doen, is ons transporteren naar die andere ervaringswerkelijkheden. We ervaren dat er een veelvuldigheid is van werelden, en dat we maar beter erg zorgvuldig omgaan met die rijkdom. Voor elk levend wezen dat wordt vernietigd, of het nu een boom of een insect is, gaat een hele wereld kapot.

De VR-pionier Jaron Lanier zei al dat het bij virtuele realiteit gaat om het ervaren van de werkelijkheid. Debaise lijkt dat te bevestigen. ‘Waar ik misschien het meest van onder de indruk ben, is hoe VR ons gevoelig maakt voor de werkelijkheid.’ Om nog verder te gaan: door onze manier van waarnemen te transformeren verandert virtuele realiteit ook ‘de werkelijkheid’ zelf. Maakt VR van ons wezens die naar believen in een multipliciteit van werkelijkheden kunnen leven?

Het VR-festival loopt nog tot 31 augustus, ‘Les Rencontres de la photographie’ nog tot 23 september.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content