Vlamingen vinden elkaar online rond coronanieuws

Een vrouw maakt een selfie in de Duitse hoofdstad Berlijn, waar gedeeltelijke quarantainemaatregelen gelden. ©AFP

Het gebruik van nieuwsapps en sociale media op de smartphone is tijdens de coronacrisis gevoelig gestegen. Nieuws en sociale interactie versterken elkaar, blijkt uit onderzoek.

Mariek Vanden Abeele van Tilburg University ging samen met collega’s van de onderzoeksgroep MICT (Imec/UGent) na hoe een kleine 2.800 Vlamingen hun smartphone gebruiken tijdens de crisis. Dat laat duidelijke trends zien: we consumeren veel meer nieuws en sociale media, en we chatten en videobellen veel vaker dan voor de crisis.

De onderzoekers vinden de term ‘social distancing’ dan ook niet zo goed gekozen. ‘Er is eerder sprake van fysieke dan van sociale afstand. De smartphone zorgt voor een substitutie van sociaal contact’, zegt Lieven De Marez van MICT.

In de periode van 10 tot 19 maart nam het gebruik van de smartphone toe tot 193 minuten per dag, 17 procent meer dan in de periode daarvoor. Dat komt vooral omdat we bij elk gebruik fors meer tijd spenderen aan nieuwsapps (+43%) en aan sociale media (+31%).

Treintjes

Vanden Abeele stelde een veralgemeend ‘treintjesgedrag’ vast dat ze vroeger alleen op beperktere schaal waarnam: mensen volgen eerst massaal het nieuws van het moment en gaan er meteen daarna met elkaar over converseren op sociale media en in chatapps.

De terugkeer naar de vertrouwde nieuwsbronnen zat er al een tijd aan te komen door de verspreiding van desinformatie, maar zie je nu heel sterk.
Mariek Vanden Abeele
Onderzoekster Tilburg University

‘Dat zag je het duidelijkst op 12 maart. Toen vond om 22.30 uur de persconferentie plaats waarop de lockdownmaatregelen werden aangekondigd. Rond dat tijdstip is normaal gezien nauwelijks verkeer, maar toen zagen we een enorme piek in de nieuwsconsumptie, gevolgd door drukke online conversaties’, zegt Vanden Abeele.

De wisselwerking tussen klassieke nieuws- en sociale media geeft aan dat beide elkaar eerder versterken dan tegenwerken. ‘Die terugkeer naar de gatekeepers (vertrouwde nieuwsbronnen, red.) is een interessant fenomeen. Het zat er al een tijd aan te komen door de verspreiding van desinformatie, maar hier zie je het heel sterk’, zegt Vanden Abeele. ‘Een andere indicatie daarvan is dat veel mensen klagen over betaalmuren op nieuwssites.'

Digitale kranten

Ook Danny Lein van Twipe, een Leuvens bedrijf dat de digitale edities van verschillende kranten in heel Europa - onder meer De Tijd - ondersteunt, ziet een grote behoefte aan journalistieke inhoud. ‘Over al onze klanten heen zien we dat het gebruik van digitale kranten ruim de helft hoger ligt dan voor de lockdown. In piekmomenten gaat dat zelfs tot 70 à 80 procent.’

‘Kranten verkopen meer digitale abonnementen, en het raadplegen van digitale edities door bestaande abonnees neemt toe’, zegt Lein. ‘Zeker in Frankrijk, waar heel strenge quarantainemaatregelen van kracht zijn en in sommige regio’s de postbedeling stil ligt.’

Twipe ziet ook een opmerkelijke toename van het leesgedrag ’s avonds en in het weekend. ‘Ik vermoed dat mensen die overdag het snelle online nieuws volgen, op die tijdstippen meer behoefte hebben aan duiding en diepgang.’

Videobellen

Ook videobellen zit tijdens de lockdown in de lift. De tijd die we daaraan spenderen, verdubbelde in de coronaperiode tot gemiddeld 16 minuten per dag. ‘Dat is atypisch omdat we onze smartphone doorgaans vooral gebruiken voor korte, gefragmenteerde en soms uitgestelde communicatie', zegt Vanden Abeele.

De onderzoekster verwacht dat een deel van dit ‘coronagedrag’ zal blijven hangen. Ook al omdat sommige groepen zoals senioren ‘dankzij’ de crisis hebben ontdekt hoe ze die toepassingen moeten gebruiken. ‘Je ziet in het algemeen een versneld aanleren van vaardigheden. Het wordt ook boeiend om te zien of fenomenen als thuiswerk of online feestjes na de crisis zullen voortduren.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud