Artificiële intelligentie sluipt huisartsenpraktijk in VS binnen

Zelflerende algoritmen kunnen oogziekten sneller opsporen. ©Debby Termonia

De Amerikaanse geneesmiddelenwaakhond FDA geeft voor het eerst groen licht aan het gebruik van een zelflerend algoritme in de huisartsenpraktijk.

Ongeveer dertig miljoen Amerikanen leven vandaag met de diagnose van diabetes. Zij moeten opletten voor de oogziekte diabetische retinopatie, die in extreme gevallen kan leiden tot blindheid. De ziekte, die de haarvaten in het netvlies beschadigt, valt te behandelen, maar moet in de eerste plaats tijdig gedetecteerd worden. De Food and Drug Administration (FDA) gaf nu haar goedkeuring aan de verkoop van een medisch toestel dat de oogziekte in een vroeg stadium kan opsporen.

Het groen licht voor het algoritme, IDx-DR gedoopt, is meteen ook een primeur. Voor de eerste keer geeft de FDA haar goedkeuring aan een toestel dat gebruikmaakt van artificiële intelligentie, zonder dat er nood is aan verdere opvolging door vakspecialisten (in dit geval oogartsen). Zelflerende algoritmes, die op basis van grote hoeveelheden data in staat zijn patronen te herkennen en zo zelf voorspellingen te doen, bereiken zo ook de huisartsenpraktijk.

Doorverwijzen

In de klinische studie die de FDA bij 900 patiënten uitvoerde, detecteerde het algoritme in 87,4 procent van de gevallen correct een geval van diabetische retinopatie. Het algoritme haalde bij de niet-getroffen patiënten een correcte score van 89,5 procent. Voor huisartsen is het toestel zo interessant voor de beoordeling om al dan niet door te verwijzen.

Het algoritme is wel meer van nut in de Verenigde Staten dan in België, duidt Joachim Van Calster, specialist in diabetische retinopatie van het UZ Leuven. 'In ons land is de toegang tot de oogarts redelijk laagdrempelig. In dat geval is een onderzoek door een specialist nog altijd beter.' Maar algoritmes kunnen wel helpen om meer patiënten te bereiken. 

Als artsen alleen nog maar bevestigen wat een algoritme signaleerde, dan gaat het leerproces voor artsen verloren.
Frank Rademakers
verantwoordelijke medische technologie (UZ Leuven)

De artificiële intelligentie draait op beeldherkenning. De huisarts laadt beelden van het netvlies van de patiënt, genomen met de netvliescamera Topcon NW400, op richting de cloud. Het algoritme gaat dan aan de slag en voorziet de dokter van een antwoord: positief en doorverwijzen, of negatief en opnieuw screenen binnen de twaalf maanden.

'Supervised'

In het UZ Leuven kijken ze met grote aandacht naar de prestaties van IDx-DR, dat ontwikkeld is door het Amerikaanse private bedrijf IDx. ‘Het algoritme leert in dit geval dankzij de input van dokters’, duidt Frank Rademakers, verantwoordelijke voor medische technologie in het UZ Leuven. ‘Je laat het algoritme kijken naar duizenden geannoteerde beelden waarbij dokters vooraf aangegeven hebben wat normaal is en wat abnormaal.’

Het algoritme is zo in staat om patronen te detecteren, en daar zelf naar te speuren, maar kan nog geen eigen inzichten aandragen. Dat is de volgende stap. ‘Algoritmen gaan dan op zoek naar karakteristieken die de mens misschien niet zijn opgevallen’, stelt Rademakers. Het is voor algoritmen het onderscheid tussen ‘supervised learning’ (onder toezicht van de mens) en ‘unsupervised’.

Leerproces

De inzet van zelflerende algoritmen is niet zonder risico, erkent Rademakers. ‘Als artsen alleen nog maar gaan bevestigen wat een algoritme eerst signaleerde, dan gaat het leerproces voor artsen verloren.’ Toch zijn de voordelen onmiskenbaar. In dit specifieke geval van de oogziekte kan de detectie in een veel vroeger stadium plaatsvinden. Algoritmen presteren, in tegenstelling tot artsen, ook constant.

Ook het Belgische biotechbedrijf Thrombogenics, actief rond oogziekten, juicht de vroegere detectie toe. ‘We spreken hier over een voortschrijdende ziekte met een negatieve impact op het gezichtsvermogen van de patiënt. Hoe vroeger die opgepikt wordt, hoe sneller we kunnen behandelen’, stelt woordvoerder Wouter Piepers.

De nieuwe detectiemethode focust bovendien op dezelfde categorie van patiënten waar Thrombogenics voor zijn nieuwe medicijnen op werkt. ‘Deze goedkeuring kan ook voor ons bedrijf een opsteker zijn.’

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content