Digitaal nieuwsmanager

De singulariteit is nog steeds op koers! U weet wel, het moment waarop de intelligentie van computers de verenigde menselijke intelligentie definitief voorbijsteekt. Niet iedereen zit vreugdevol te wachten op dat moment.

Na de singulariteit valt er eigenlijk niet veel zinnigs meer te voorspellen. Of toch, de Amerikaanse technoloog en futurist Ray Kurzweil denkt dat toekomstige machines menselijk kunnen zijn, ook al zijn ze niet biologisch. Ook is hij duidelijk over wanneer de singulariteit kan worden verwacht: in het jaar 2045.

Gennady Stolyarov II interviewt Ray Kurzweil.

Kurzweil, die in 2005 het boek ‘The Singularity is Near’ publiceerde, geldt zowat als de profeet van de transhumanisten, die ijveren voor het ontwikkelen en zo breed mogelijk verspreiden van technologie die in de richting van de singulariteit gaat. In transhumanistische kringen was er afgelopen week dan ook veel aandacht voor de publicatie op YouTube van een gesprek tussen Kurzweil en de voorzitter van de United States Transhumanist Party, de Amerikaanse libertair Gennady Stolyarov II. Kurzweil bleef vertrouwen uitstralen over zijn voorspellingen: tegen 2029 bereiken computers een ‘menselijk niveau’, en zodra ze dat bereiken, ontwikkelen ze zich razendsnel verder naar een supermenselijk peil. Met andere woorden, singulariteit tegen 2045 blijft haalbaar.

In Silicon Valley zijn er ingenieurs die de mens als het grote probleem beschouwen.

Niet iedereen staat te juichen bij die heilsboodschap. Een pak computerwetenschappers vinden het optimisme van Kurzweil erg dubieus, maar sommige mensen maken ook ethisch voorbehoud. Een van hen is de Amerikaanse media-expert Douglas Rushkoff, die concepten ontwikkelde zoals ‘virale media’ en ‘digital native’. Hij publiceerde deze week ‘Team Human’. Dat boek is eigenlijk een verontwaardigd manifest, waarin hij argumenteert dat niet enkel de technologie op zich, maar ook de markten en organisatievormen zoals naamloze vennootschappen ons van elkaar isoleren en ons onderdrukken. In plaats van te focussen op competitie als motor voor vooruitgang hamert hij op samenwerking.

©rv

Over het transhumanisme is de auteur bijzonder scherp. Voor Rushkoff is de singulariteit tekenend voor een mentaliteit in Silicon Valley die het menselijk wezen als het probleem ziet. De mens moet worden hermaakt zodat hij overeenstemt met de dromen van de software-ingenieur.

Russische New Age

Helemaal fascinerend wordt het wanneer Rushkoff de culturele geschiedenis van het transhumanisme schildert. U weet ongetwijfeld hoe in de geschiedenis van de computers en het internet ook een flinke dosis LSD verwerkt zit, toen de cyberintelligentsia in Californië contact maakte met de tegencultuur van de hippies. Minder bekend is hoe er ook contacten werden gelegd met Oost-Europa en de toenmalige Sovjet-Unie, waar ook werd gedroomd van supermensen en onsterfelijkheid. Het Russische equivalent van New Age was het Cosmisme, een vorm van gnosticisme dat westerse en oosterse elementen verenigt, met flink wat invloed van het orthodoxe christendom en grote belangstelling voor technologie en wetenschap. In volle Koude Oorlog ontmoetten dromers, zieners en wetenschappers uit oost en west elkaar om over de volgende fase van de evolutie te spreken.

Meer Legrand Inconnu-columns vindt u hier

Maar ook Rushkoff zelf heeft visionaire trekjes. Juist omdat onze werkelijkheid zo doordrongen is van geprogrammeerde en kunstmatige omgevingen - software, maar ook shoppingcenters, juridische structuren en voorsteden - wordt steeds duidelijker dat we die dingen ook anders kunnen programmeren. Smartphones die ons helpen te leven eerder dan ons verslaafd te maken, of bedrijven die betekenis geven aan het leven in plaats van een noodzakelijk kwaad te zijn, het wordt nu denkbaar. Mensen zijn daarbij niet het probleem, maar de oplossing, is de boodschap van ‘Team Human’.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud