De roze bril van Jan Callewaert

©BELGA

Rasondernemer, bijter en koppigaard Jan Callewaert heeft met zijn grenzeloze optimisme het technologiebedrijf Option meermaals in de hemel gekregen. Maar ook in de hel. Slaagt de CEO er andermaal in zijn bedrijf heruit te vinden of heeft de kat haar negen levens nu echt opgebruikt?

Kent u Comical Ali nog? De Iraakse minister van Informatie Mohammed Saïd al-Sahaf kreeg die bijnaam toebedeeld tijdens de Amerikaanse inval in Irak in 2001. Terwijl de Amerikaanse tanks achter hem Bagdad binnenrolden, bleef al-Sahaf op tv verkondigen dat het Iraakse leger aan de winnende hand was en dat er geen vuiltje aan de lucht was.

Over Option

Opgericht in 1986. Trok in 1997 naar de beurs (Easdaq). Was tien jaar geleden 1 miljard euro waard, vandaag nog 10 miljoen. Slootvorig boekjaar af met 4,7 miljoen euro omzet en 14 miljoen euro nettoverlies. Piekte in 2007 op301 miljoen euro omzet. Gaat gebukt onder 26 miljoen euro schulden en een negatief eigen vermogen van 32 miljoen euro.Oprichter Jan Callewaert is met15 procent de enige grote aandeelhouder van het technologiebedrijf. Bij de conversie van de obligaties in aandelen komt de Amerikaanse telematicaspecialist Danlaw ook op zowat 15 procent, Marc Coucke en de families Vande Vyvere (fonds QuaeroQ) en Verhaeren (fonds Vermec) zitten ook in het kapitaal.Options enige product is CloudGate, een draadloos netwerkplatform (hard- en software) dat inspeelt op de booming markt van het ‘internet of things’. Nutsbedrijven, magazijnen, fabrikanten van betaal- en drankautomaten en transportbedrijven gebruiken CloudGate voor de automatische communicatie met hun apparaten en machines, gaande van airconditioning over liften tot bussen en trams. Securitas gebruikt het product om bewakingsrobots aan te sturen. DroneMatrix doet hetzelfde met zijn drones.

De analogie met de situatie bij Option lijkt snel gemaakt. Het Leuvense technologiebedrijf rijgt de verlieskwartalen aan elkaar, strompelt van kapitaalredding naar kapitaalredding en krijgt zijn enige overgebleven product - CloudGate (zie inzet) - maar niet van de grond. De enige analist die het aandeel van de groep nog volgt, waarschuwt om ver weg te blijven van Option en houdt sterk rekening met een faillissement. Maar wie oprichter en CEO Jan Callewaert bezig hoort, situeert Option eerder aan de rand van de grote doorbraak dan aan de rand van de afgrond.

Ook afgelopen week was het weer optimisme troef bij de 60-jarige Callewaert, ook al had Option net laten weten dat het de pas overgenomen fabrikant van ledstraatlampen Innolumis noodgedwongen alweer had verkocht om niet over de kop te gaan. Daarmee zingt Option het normaal tot midden februari uit, een bijzonder korte tijdspanne in een pas ontluikende en gehypete markt als die van het internet of things waarin CloudGate moet doorbreken. Maar Callewaert bleef zijn optimistische zelve. De bal begint te rollen en straks is Option incontournabel, zo luidt zijn boodschap. Het is een riedel die de ondernemer al meer dan drie jaar herhaalt.

 

Tomeloos geloof

Is Callewaert dan de Comical Ali van het Belgische bedrijfsleven? De vergelijking doet de man veel te veel oneer aan. Verschillende naaste medewerkers vergelijken zijn tomeloze geloof in de toekomst met het ‘reality distortion field’ waarmee Apple-bezieler wijlen Steve Jobs werd getypeerd. Met een mix van charisma, bravoure, bluf en visie slaagde de Amerikaan erin zijn hele team in een soort van alternatieve realiteit onder te dompelen, waarin een schijnbaar schier onmogelijke opdracht toch te behappen leek. Volgens huidige en voormalige werknemers moet de felroze bril van Callewaert in dat licht worden gezien. Hij gelooft ook zelf echt wat hij verkondigt. In de gebouwen van Option staat door de vele ontslagen de voorbije jaren - van ruim 700 naar 50 werknemers - een massa lege bureaus. Maar Callewaert weigert daaraan te raken, omdat hij denkt ze snel nodig te zullen hebben, eens Option weer op de rails staat. Het zegt iets over het grenzeloze vertrouwen in zijn eigen kunnen.

‘Bij Steve Jobs wordt dat soort optimisme tot vandaag als een kwaliteit aangeprezen, terwijl Callewaert een halve clown wordt genoemd’, zegt een naaste ex-medewerker. ‘Maar je mag niet vergeten dat hij in de jaren 90 en 2000 ook al een paar keer werd weggezet als praatjesmaker en dromer. Terwijl hij meermaals gelijk kreeg. Hij ziet als geen ander de richting waarin de markt evolueert en hij weet zijn omgeving ook die kant uit te loodsen.’

De West-Vlaamse ingenieur scoorde eind jaren 80 eerst met modemkaarten voor laptops en later ook gsm’s. Die kaskraker leidde Option naar de beurs en maakte van het technologieaandeel meteen de chouchou van beleggers, wat tien jaar geleden uitmondde in een beurswaarde van meer dan 1 miljard euro. Eind jaren 90 liep het een eerste keer zwaar fout, toen de gsm met ingebouwde datakaart (Firstfone) flopte. Onderzoek en ontwikkeling bleven ondertussen wel miljoenen euro’s opslorpen. Op slag stond Option aan de rand van de afgrond. Callewaert en de investeringsmaatschappij Gimv brachten redding met elk 3 miljoen euro. Het zou lang niet de laatste keer zijn dat Callewaert zijn eigen portefeuille moest opentrekken.

Begin jaren 2000 klaarde de hemel op dankzij de miljoenen datakaarten die telecomreuzen als Vodafone en T-Mobile insloegen. Maar bij de switch naar USB-modems (sticks) staken de Chinezen hun voet stevig tussen de deur met een fors goedkoper alternatief. Option lag voor een tweede keer knock-out op de grond. En van die klap probeert het bedrijf vandaag nog altijd overeind te kruipen, met CloudGate als enige overgebleven hoop.

©rv

Tergend traag

Dat Callewaert zich al een paar keer tegen de stroom in visionair toonde, dwingt bij vriend én vijand respect af. In de vele gesprekken die we de voorbije dagen voerden met (ex-)medewerkers, collega-ondernemers, managers, analisten en investeerders is er niemand die Callewaert niet prijst voor zijn ‘rasondernemerschap’, durf en parcours. ‘Ons land heeft meer Callewaerts nodig’, zegt Frederic Convent die vijf jaar (2002-2007) Callewaerts rechterhand was. ‘Hij durft honderd keer meer risico te nemen dan andere ondernemers’, zegt een andere naaste ex-medewerker.

Ons land heeft meer Callewaerts nodig.
Frederic Convent, gewezen rechterhand van Jan Callewaert

Het aanzien van de rasondernemer blijft dus groot, maar zijn krediet is flink afgebrokkeld. Het is bijzonder moeilijk nog iemand te vinden die gelooft in een toekomst voor Option, behalve de vijftig resterende werknemers/believers. De dromerige visie van de CEO botst op een muur van economisch realisme.

Dat Callewaerts droom maar niet in daden omgezet raakt, ligt aan meerdere factoren. Voor een eerste en belangrijke reden treft de CEO weinig schuld. Zoals met eerdere technologieën was Option er met zijn CloudGate - die apparaten en machines via het internet met elkaar laat communiceren, gaande van liften over drankautomaten tot robots - vroeg bij. Het ‘internet of things’ is nog in volle ontplooiing. Omdat de technologie nog nieuw is, hebben klanten tijd nodig om zichzelf te overtuigen van het nut, soms tot twee jaar toe. Dat is tergend traag voor een bedrijf in geldnood.

Maar Option en Callewaert zijn evengoed schuldig aan de situatie waarin het bedrijf verzeild is geraakt. ‘Het bedrijf heeft fantastische ingenieurs die toptechnologie hebben gebouwd’, zegt een insider. ‘Als je ziet in welke richting de wereld evolueert, kan je moeilijk anders dan besluiten dat het product potentieel heeft. Maar Option is altijd een techboîte gebleven. Er werd nauwelijks werk gemaakt van een salesorganisatie die naam waardig. Een bedrijf met technologie met wereldpotentieel wordt gerund als een kmo’tje. Er is geen professionele structuur, er wordt nauwelijks met een businessplan gewerkt, noem maar op. Zo goed en gedreven Callewaert is als ondernemer, zo slecht is hij als manager.’ Zeker in een gefragmenteerde markt als die van het internet of things, waarin de grote contracten (nog) schaars zijn en je dus ook veel energie moet steken in de vele kleine projecten, is zo’n gebrek aan structuur nefast, klinkt het elders.

Overal gepasseerd

©rv

Bovendien heeft Option zich te lang als klassiek hardwarebedrijf opgesteld. ‘CloudGate is een vooruitstrevend, aan de noden van de klant aanpasbaar product met een scherpe prijs, vertelt een sectorkenner. ‘Maar het probleem is dat de bestaande toepassingen te beperkt zijn. Een klant kan er in principe veel mee doen, maar moet dan zelf apps ontwikkelen of laten ontwikkelen, een intensieve bezigheid. Daarom kiezen onze klanten vaak voor concurrenten die meer bestaande apps kunnen aanbieden. Daar is de drempel minder hoog.’

Dat zijn zaken die je in een ideale wereld kan bijsturen. Option heeft sinds kort meer aandacht voor software, en ook het salesteam heeft meer vorm gekregen. Als klanten dan ook nog eens knopen doorhakken, kan het tij in principe nog keren en de bal alsnog aan het rollen gaan, zoals Callewaert al geruime tijd orakelt. Maar daar is nog wat tijd - en dus geld - voor nodig.

En daar zit de roze bril van Callewaert het bedrijf in de weg. Dat de CEO geen interview onbenut laat om van de daken te schreeuwen hoe groot zijn technologie zal worden, maar die bewering niet kan staven met harde cijfers, ondergraaft het vertrouwen van investeerders en beleggers. ‘De roze bril van Callewaert helpt je als jong bedrijf om hoog te mikken en je mensen te motiveren’, zegt een prominente Vlaamse financier. ‘Maar bij een bedrijf dat vecht om te overleven is dat hinderlijk. Door jaren aan een stuk beloftes te maken die niet uitkomen, is Option alle credibiliteit kwijt.’

GEEN KRIMP

Jan Callewaert geeft nooit een krimp, ook niet als de toestand terughoudendheid vereist. Getuige daarvan volgende quotes...

‘Vlaanderen begrijpt technologie als CloudGate niet.’ 

Oktober 2013

‘Grote jongens van het kaliber van Intel, IBM, Cisco en Qualcomm tonen interesse. Maar het duurt een tijd voor ze testprojecten opzetten.’

April 2015

‘In Silicon Valley word ik met open armen ontvangen en krijgt CloudGate goede feedback. Het zou daar veel gemakkelijker zijn om er een succesverhaal van te maken.’

Mei 2016

‘We kunnen CloudGate nu snel aanpassen aan de noden van de klant. Het wordt heel moeilijk om Option uit de markt te bonjouren.’

Afgelopen week

 

Een bijkomende moeilijkheid is dat Callewaert ondertussen al zowat overal is gepasseerd voor geld. Volgens insiders is de financiering van Option een ingewikkeld kluwen van kleine investeerders, die Callewaert met zijn vechtersmentaliteit heeft weten te overtuigen. ‘Hij is hier een tijdje geleden opnieuw gepasseerd’, zegt een financier. ‘Callewaert is nog maar eens zijn ronde aan het doen met zijn mooie praatjes. Maar ik kan me niet voorstellen wie nog zal toehappen om te investeren. Er zitten al zo veel welgestelde families in, en nog is het niet gelukt. Waarom zou de zoveelste kapitaalronde plots soelaas brengen? Option gaat voorbij aan elke vorm van fundamenteel beleggen. Het is een pure gok. Geld steken in Option is een beetje als geld geven aan iemand die beweert dat hij de lotto zal winnen, als hij volgende zaterdag toch maar in de krantenwinkel geraakt.’

Niet te trots

‘Ik zie Option eerlijk gezegd niet meer rechtkrabbelen’, zegt een insider. ‘Daarvoor zijn twee dingen nodig: veel middelen en een performante structuur. Het bedrijf heeft geen van beide. Option is vandaag eigenlijk een slecht gefinancierde start-up die de resten van een oud technologiebedrijf torst. Dat is geen winnende combinatie. Het best mogelijke scenario lijkt me een overname door een softwarebedrijf met ambities in het ‘internet of things’. Maar dan mag Callewaert daar niet te trots of te koppig voor zijn, iets waar ik mijn hand niet voor in het vuur durf te steken.’

Daarmee lijken de twee maanden die Option zich heeft gekocht de ultieme laatste rechte lijn. Als CloudGate tegen midden februari niet de vooropgestelde bestellingen binnenhaalt, haken ook de obligatiehouders af. En dan kan het echt wel eens einde verhaal zijn voor Option. Wat niemand van onze bronnen het bedrijf en zijn volhardende oprichter toewenst, ook niet de grootste criticus.

Game over, tenzij de Leuvense geschiedenis zich voor de zoveelste keer herhaalt. En Callewaert zijn roze bril nog eens rechtzet en zelf zijn portefeuille opentrekt. Dat is in elk geval wat (potentiële) klanten te horen krijgen als ze vragen hebben bij de financiële wantoestand van hun leverancier.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud