Epstein-affaire onthoofdt MIT Media Lab

Joi Ito kan niet langer aanblijven als topman van het MIT Media Lab. ©AFP

Joi Ito, de directur van het toonaangevende MIT Media Lab in Cambridge, stapt op. Hij aanvaardde geld van wijlen Jeffrey Epstein, een financier die in 2008 veroordeeld werd voor seks met minderjarigen en dit jaar opnieuw in de gevangenis terechtkwam, waar hij zelfmoord pleegde.

Joi Ito was een briljante maar eigenzinnige student technologie. In 2011 werd hij directeur van het MIT Media Lab, ondanks het feit dat hij geen universitair diploma had. Zijn visionair talent, dat onder meer bleek bij zijn activiteit als durfkapitalist, compenseerde ruimschoots het gebrek aan academische certificaten. De directeur van het Media Lab kreeg een heuse cultstatus. 

Het Media Lab werkte onder zijn leiding de barrières weg tussen traditionele academische specialismen. Informatici, experten in neurobiologie, menswetenschappers en kunstenaars werken er hecht samen. De Belgische Pattie Maes leidt er bijvoorbeeld de multidisciplinaire onderzoeksgroep Fluid Interfaces, waar ze probeert de interactie tussen mens en machine radicaal te verbeteren. 

Jeffrey Epstein. ©AFP

Ito moest het lab ook financieel drijvende houden. Daarbij maakte hij, naar eigen zeggen, een ‘inschattingsfout’ door geld te aanvaarden van Epstein. Die werd in 2006 al verdacht van seks met minderjarigen en werd in 2008 ook effectief veroordeeld tot een vrij lichte straf waarbij hij van thuis uit mocht blijven werken.

Voor en na zijn veroordeling bleef Epstein wetenschappers en academici voorzien van financiële middelen. Volgens critici was dat vooral een manier om belangrijk te blijven. De man bleef zich overigens ostentatief omringen met heel jonge vrouwen. 

Het MIT Media Lab behoorde ook tot de wetenschappers en academici die op de filantropie van Epstein konden rekenen. In 2014 vroeg Ito zijn collega, professor Ethan Zuckerman, hem te vergezellen bij een ontmoeting met Epstein. Die weigerde echter, omdat hij de reputatie van Epstein kende. Hij raadde Ito ook aan de man links te laten liggen.

De directeur zette toch door en aanvaardde niet alleen geld voor het Media Lab, maar ook voor zijn eigen investeringen in start-ups. Personeelsleden van Ito wisten blijkbaar heel goed dat de naam Epstein daarbij zowel binnen als buiten de instelling geheim moest worden gehouden en noemden hem ‘Voldemort’, naar de grote boeman in de 'Harry Potter'-verhalen, ‘hij die niet genoemd mag worden’. Ook intern waren de contacten met Epstein erg problematisch, want de man stond op een MIT-lijst van 'gediskwalificeerde donoren'. 

Niets gemerkt

Na de nieuwe arrestatie van Epstein, opnieuw verdacht van het misbruiken van tientallen meisjes, en zijn zelfmoord in een federale gevangenis in Manhattan, barstte de bom. Ito publiceerde een verontschuldiging en beloofde de tegenwaarde van de giften en investeringen van Epstein te zullen spenderen aan hulp voor slachtoffers van sekshandel. Ja, hij had residenties bezocht van Epstein, maar bij die contacten had hij nooit iets gemerkt van illegale praktijken. 

Dat kon niet verhinderen dat een paar medewerkers, waaronder professor Zuckerman, hun vertrek bij MIT Media Lab aankondigden. Prominente figuren in de Amerikaanse techwereld wezen op de grote verdiensten en talenten van Ito en vroegen hem vooral geen ontslag te nemen, anderen waren aanzienlijk kritischer en vonden dat hij beter opstapte. Op het Media Lab kwam het tot emotionele vergaderingen waarbij Nicholas Negroponte, medeoprichter van het lab en de beschermheer van Ito, de ernst van de feiten niet helemaal leek te beseffen.

Netwerk

Een artikel in The New Yorker van het voorbije weekend was er te veel aan. In dat artikel werd beschreven hoe Ito de herkomst van het geld van Epstein trachtte te verdoezelen. Daarbij ging het niet enkel over geld van Epstein zelf, maar ook over geld dat Epstein wist in te zamelen bij zijn uitgebreid netwerk.

Plots ging het niet langer over 525.000 dollar die het Media Lab ontving (en 1,2 miljoen dollar voor de investeringen van Ito zelf), maar over bedragen van miljoenen dollars. Een gift van 2 miljoen dollar van Bill Gates, de stichter van Microsof, werd bij het Media Lab in een interne mail toegeschreven aan de tussenkomst van Epstein. Gates ontkent dat.

Het artikel schildert op levendige wijze de sfeer van geheimhouding rond het geld van Epstein, maar ook gênante scenes waarbij Epstein in het gezelschap van jonge Oost-Europese medewerksters het Media Lab bezoekt. 

Het Japanse wonderkind kon niet langer aanblijven en het MIT schakelt externe specialisten in om de zaak tot op het bod te onderzoeken. Ito stapt ook op bij andere prestigieuze instellingen zoals de MacArthur Foundation en The New York Times Company. Ook zal hij niet langer 'visiting professor' zijn bij de universiteit Harvard.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect