interview

Ray Kurzweil: 'Uiteindelijk verbinden we onze neocortex met de cloud'

Ray Kurzweil, auteur, futurist en technoloog. ©Dries Ceuppens

De komende decennia zal het leven voor de meeste mensen onkennelijk veranderen. Of we het nu hebben over geneeskunde, werk of gewoonweg denken. We hadden een gesprek met de Amerikaanse futurist Ray Kurzweil, in de coulissen van het techfestival SuperNova in Antwerpen.

Een gesprek met de futurist, uitvinder en auteur Ray Kurzweil kan niet anders dan beginnen over exponentiële vooruitgang. De evolutie maakte ons mensen tot lineaire denkers, maar daardoor zijn we slecht in het inschatten van de toekomst. Informatietechnologie in de brede zin ontwikkelt zich namelijk exponentieel, zo benadrukt de 70-jarige technoloog in zijn felgelezen publicaties.

Kurzweil maakt het duidelijk met een oude discussie over het ontcijferen van het genoom: 'Halverwege het veertien jaar durende project om het menselijke genoom te ontcijferen, was een procent voltooid. Critici noemden dat procent na zeven jaar werk een mislukking. Lineair redenerend, zou het immers 700 jaar duren om het hele genoom te voltooien. Ik daarentegen zei dat het bijna voltooid was, want we waren nog maar zeven verdubbelingen verwijderd van de honderd procent. Het project was inderdaad zeven jaar later, in 2003, afgewerkt.' De systematische verdubbeling was een exponentieel tempo, geen lineair. 

De prijs van de genetische analyse is gezakt van een miljard dollar naar duizend dollar. Ons vermogen om het erfelijke materiaal te begrijpen, te simuleren en te manipuleren, neemt verder exponentieel toe. 

Supernova

Van donderdag 27 tot zondag 30 september vindt op het Antwerpse Eilandje de eerste editie plaats van het technologiefestival Supernova. Behalve een publieksfestival is het ook een zakelijke conferentie waar groeibedrijven uit heel Europa in contact kunnen komen met kandidaat-investeerders.

In de aanloop naar SuperNova belichten we enkele van die opmerkelijke technologiebedrijven.

Volg en herlees alle berichtgeving in ons online dossier: www.tijd.be/supernova

'De klinische voordelen daarvan beginnen nog maar net. Maar over het volgende decennium gaan we een vloedgolf van resultaten krijgen.' Kurzweil verwijst naar immunotherapie. 'Normaal gaan onze T-cellen (afweercellen) niet achter kanker aan. Het was niet in het belang van de menselijke soort om het individu te lang te laten leven. We kunnen die programmatie nu veranderen en die cellen wel activeren tegen kanker. Dat is wat immunotherapie doet.'

'We kunnen stamcellen herprogrammeren', zo gaat Kurzweil voort. Dat is met name belangrijk voor mensen die een hartaanval overleven, het laat toe hun beschadigde hart te herstellen.' We gaan ook menselijke organen kunnen kweken, de geneeskunde staat voor grote transformaties. 

Verder in de toekomst zijn nanobots. 'Het zijn minuscule robotten die het immuunsysteem verbeteren', aldus Kurzweil, maar 'wat we nodig hebben is het vermogen ze heel precies, op atomair niveau, te bouwen. Er zijn roadmaps om daar te geraken. In de jaren dertig van deze eeuw staan we zover.' 

Drie vragen aan uitvinder Ray Kurzweil.

Kurzweil ziet evenwel nog verder. In die jaren dertig gaan we onze neocortex verbinden met de cloud (computernetwerk). Die neocortex bestaat uit de bovenste laag van onze hersenen die betrokken is bij onze zintuiglijke waarneming, bewuste bewegingen, taal en denken. Ons denken wordt dan een mengeling van biologische en niet-biologische elementen. Het niet-biologische deel van ons denken zal op exponentiële wijze blijven vooruitgaan. 

Ethiek en geweld

Maar gaat onze ethiek gelijke tred houden met die exponentieel toenemende macht? Laat deze tijd niet zien dat de mensheid gemakkelijk hervalt in haatdragende ideologieën en geweld? Kurzweil is het hier helemaal niet mee eens. 'Mensen hebben een evolutionaire voorkeur voor slecht nieuws. Dat was belangrijk voor het overleven. Goed nieuws was niet zo belangrijk om aandacht voor te hebben. Alles wat we horen is slecht nieuws, maar de realiteit is dat de dingen exponentieel beter worden.'

We horen alleen slecht nieuws. De realiteit is dat de dingen exponentieel beter worden.
Ray Kurzweil
futuroloog

Uit enquêtes blijkt dat verreweg de meeste mensen denken dat er meer extreme armoede in de wereld is, terwijl dat helemaal niet zo is. We reageren ook empathisch op gewelddaden aan de andere kant van de wereld, maar dat verhult dat we historisch gezien in een heel vreedzame tijd leven. Ook de democratie staat veel verder dan een eeuw geleden. 'We gaan er op alle vlakken op vooruit, maar de perceptie is dat het slechter gaat.' 

'Je kans om vandaag te sterven door een gewelddaad is honderden keren lager dan eeuwen geleden.' Dat neemt niet weg dat Kurzweil het Amerikaanse leger adviseerde over het voorkomen van bioterreur. Bij dat soort terreur zou biotech worden gebruikt om ziektes veel besmettelijker en dodelijker te maken, waarbij zelfs bepaalde groepen in de samenleving kunnen worden geviseerd.

Kurzweil adviseerde over strategieën en ethische standaarden. 'We hebben daar goed werk verricht. Er was totnogtoe geen misbruik van biotech.' Die antiterreurstrategie hoeft ook geen alomvattende bewaking van de eigen bevolking te veronderstellen. 'Privacy is levend en wel. We hebben nieuwe technologie zoals niet te kraken encryptie, dat is wat mensen vandaag gebruiken voor hun berichten. Het is allemaal niet automatisch, we moeten aandacht hebben voor ethiek en politiek, maar we doen het goed.'

Kurzweil denkt even na en concludeert dan: 'Ga een eeuw terug, de levensverwachting was 48 jaar. Twee eeuwen geleden was het 37 jaar. Het leven was vreselijk moeilijk, er was geen sociale zekerheid tot begin deze eeuw.'

Maar hoe zit het dan met de strijd tussen de grootmachten, waar ook fundamenteel verschillende maatschappijvisies achter schuilgaan? China probeert koploper te worden voor artificiële intelligentie. Het land heeft veel minder of geen aandacht voor privacyoverwegingen. Kurzweil blijft ook hier optimistisch. 'De Chinese maatschappij moedigt ondernemerschap aan, wat een vorm van vrijheid is, ik geloof dat er andere vrijheden gaan komen als ze concurrentieel willen blijven. Creatief ondernemerschap veronderstelt vrijheid.' 

Werk

Ray Kurzweil

De 70-jarige Ray Kurzweil werkt bij Google waar hij computers leert natuurlijke taal te begrijpen. In 1999 kreeg hij in het Witte Huis de Nationale Medaille voor Technologie en Innovatie overhandigd, de hoogste onderscheiding op het vlak van technologie. 

Bij zijn uitvindingen behoort de eerste machine die gedrukte teksten uitsprak voor blinden. Hij maakte de eerste software die karakters in gelijk welke font kon interpreteren. Hij deed ook baanbrekend werk in het ontwerpen van muzieksynthesizers. 

Een van zijn meest opgemerkte boeken is The Singularity is Near (2006). Hij beschrijft er de evolutie naar computers waarvan de intelligentie op menselijk peil komt en die vanaf dan zeer snel verder ontwikkelen. Vanaf dat punt, dat hij rond 2045 situeert, is het vrijwel onmogelijk de toekomst nog verder te voorspellen. 

Hoe gaat de arbeidsmarkt evolueren? Kurzweil stelt voor om bij wijze van gedachte-experiment naar het jaar 1900 te gaan, als heel vooruitziende futurist. Toen werkten in Europa en de VS 38 procent van de mensen op boerderijen, 25 procent in fabrieken. Als knappe futurist zouden we ons publiek in 1900 vertellen dat tegen 2015 nog 2 procent op het land zou werken en 9 procent in fabrieken. Ons publiek zou in paniek geraken, maar we zouden ze geruststellen: ja, er verdwijnen jobs met lage kwalificaties, maar die  worden vervangen door meer gesofisticeerde jobs.

De futurist Ray Kurzweil. ©Dries Ceuppens

Op de vraag 'welke nieuwe jobs' zouden we het hebben over online journalistiek en bouwers van apps, maar niemand van het publiek van 1900 zou er iets van begrijpen. Toch zouden we ons publiek verbijsteren en verrukken met een aantal cijfers: het aantal jobs stijgt van 24 miljoen jobs naar 142 miljoen in 2015. Per uur zal in constante dollar elf keer zoveel worden betaald en de jobs worden interessanter. Het aantal studenten aan de universiteit stijgt tot 15 miljoen tegenover 50.000 in 1870. Die studenten studeren poëzie en wetenschap, kunst en muziek. Dingen die de moeite waard zijn te doen.

Die evolutie, zegt Kurzweil, gaat verder.  Wat moeten die studenten, en bij uitbreiding wij allen, dan doen in een heel nieuwe toekomst? De futurist moet niet lang nadenken en geeft een oud maar beproefd advies: 'Mensen moeten hun passie ontdekken.'  

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud