analyse

Trumps megafonen trekken eindelijk aan de noodrem

Donald Trumps rol bij het uitlokken van de bestorming van het Capitool heeft Twitter en Facebook doen beslissen de accounts van de president te blokkeren. ©Photo News

Ze waren jarenlang een megafoon voor de Amerikaanse president Donald Trump, maar de liefde was woensdag plotsklaps voorbij. De Washington-chaos plaatste Facebook en Twitter voor het blok om - eindelijk - in te grijpen: ze sloten Trump buiten uit zijn account.

U kent Chris Sacca misschien niet, maar Silicon Valley kent de man maar al te goed. Hij werkte bij Google, maar maakte vooral naam door welgemikte investeringen in een vroeg stadium in bedrijven zoals Twitter en Instagram. Als Sacca spreekt, luistert Silicon Valley. En na de dodelijke raid van Trump-aanhangers op het Amerikaanse Congres was Sacca ongemeen scherp voor de topmannen van de bedrijven waarin hij ooit investeerde.

'Jack Dorsey (CEO van Twitter, red.) en Mark Zuckerberg (CEO van Facebook, red.), jullie hebben bloed aan jullie handen. Vier jaar lang hebben jullie deze terreur gerechtvaardigd. Oproepen tot gewelddadig verraad is geen vrije meningsuiting.' Hij plaatste zijn hiel zo exact waar het pijn deed bij de beide sociale media. Ze moesten tijdens de chaotische bestorming van het Amerikaanse parlement alle draaiboeken die ze vooraf hadden opgesteld om heelhuids door de verkiezingen te geraken overboord gooien.

Ze zijn nu opgezadeld met de ongemakkelijke vraag of ze het niet te ver lieten komen. Aan de belangrijkste oproep van Sacca - om het account van Trump af te sluiten - gaven ze al gehoor. Facebook zelfs voor zeker twee weken, maakte Zuckerberg donderdag bekend. 'We denken dat de risico's te groot zijn als we toelaten dat de president onze diensten blijft gebruiken', stelt Zuckerberg. Volgens hem hebben de gebeurtenissen van de voorbije 24 uur enkel aangetoond dat Trump erop uit is de vreedzame machtsoverdracht te verstoren. 

Too little

Op de Twitter- en Facebook-tijdslijn van Donald Trump passeerden woensdag aanvankelijk alle maatregelen die beide bedrijven vooraf hadden klaargestoomd om misleiding over de verkiezingsuitslag tegen te gaan de revue. Elke valse claim van Trump over de resultaten van de Senaatsverkiezingen in Georgia of de certificatie van de presidentsverkiezingen in de Senaat kreeg een labeltje, op Twitter, of een doorverwijzing naar het 'verkiezingsinformatiecentrum' met de juiste uitslagen, op Facebook.

Maar dat was duidelijk 'too little'. Twitter koos als eerste voor een extra escalatie. Bij een tweet van Trump over Pence, die oordeelde dat hij niet de macht had om de verkiezingsuitslagen te verwerpen, schakelde het platform elke mogelijke vorm van interactie uit. Geen retweets mogelijk, geen antwoorden, geen 'likes'. Het had die optie in oktober in zijn draaiboeken vermeld, maar waarschijnlijk gehoopt ze nooit te moeten gebruiken. Met zo'n ingreep geeft Twitter zichzelf de facto 'editoriale macht', terwijl het platform net draait op de verspreiding door gebruikers.

Het geweld tierde in en rond het Senaatsgebouw, en Twitter was de Rubicon over. Een video waarin Trump zijn aanhangers opriep naar huis te gaan, maar ze wel prees als 'very special', werd ook gemuilkorfd. Plots ging het snel. Twitter verwijderde de video zelfs, nog een tweet, en sloot Trump twaalf uur buiten uit zijn account. Facebook volgde, gooide Trump een volle dag van het platform, en besloot meteen om ook alle berichten van gebruikers die opriepen tot gewapend protest in Washington te bannen. Snapchat sloot de rij door ook Trump uit zijn account te gooien.

Too late

De ingrepen voelen als 'too late' na jaren waarin de sociale media zich coulant toonden tegenover Trump. Zowel Facebook als Twitter koos er tot nog toe voor om berichten die misleidende informatie verspreidden over de verkiezingen, of die aanzetten tot geweld, te voorzien van een labeltje of een doorverwijzing naar extra informatie. Twitter gaf woensdag zelf nog eens aan welke twee belangen het daar in de balans legt: het belang dat iedereen behoort te weten wat de Amerikaanse president te zeggen heeft tegenover de mogelijke schade die dat aanricht.

Tot nu woog het publieke belang zwaarder door. Al was het dit voorjaar al eens een 'close call'. Tijdens de Black Lives Matter-protesten eind mei in Minneapolis tweette Trump 'When the looting starts, the shooting starts' (Als de rellen starten, gaan we schieten, red.), wat een verwijzing was naar raciaal geweld in Florida eind jaren 60. Twitter plaatste een 'gordijntje' voor de tweet: je kon hem nog wel zien, maar moest eerst voorbij een waarschuwing dat de tweet in strijd was met de regels. Facebook hield het bericht wel online, wat Zuckerberg intern op veel kritiek kwam te staan.

Ons platform is gebruikt om aan te zetten tot gewelddadig oproer tegen een democratisch verkozen regering.
Mark Zuckerberg
CEO Facebook

De chaos in Washington heeft de balans doen doorslaan. 'Ons beleid rond het maatschappelijk belang, dat jarenlang bepaalde hoe we omgingen met deze materie (het account van Donald Trump, red.), houdt op als we geloven dat de kans op schade groter of zwaarder is', maakte Twitter duidelijk. Ook Zuckerberg zit op die lijn. 'President Trump kon onze platformen gebruiken, consistent met de regels, waarbij we soms berichten verwijderden of context aanbrachten. We geloven dat het publiek recht heeft op politieke berichten, en zelfs controversiƫle.' Maar dit is anders. 'Ons platform is gebruikt om aan te zetten tot gewelddadig oproer tegen een democratisch verkozen regering.'

Politiekepie

De bedrijven zetten zo de politiekepie op, maar het is de vraag of ze die lang willen dragen. Mogelijk maken de nieuwe president Joe Biden en de nieuwe Democratische meerderheid in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat die keuze in hun plaats. Biden toonde zich al voorstander om 'Section 230' van de Communications Decency Act uit 1996 te herzien. Die bepaalt dat platformen niet verantwoordelijk zijn voor wat op hun platform verschijnt.

De Democraten zouden daaraan willen raken en bedrijven zoals Facebook en Twitter meer verantwoordelijk maken voor bijvoorbeeld haatpraat. Maar het is koffiedik kijken hoe dat er moet uitzien. Platformen zoals Facebook moeten ook niet alleen publieke pagina's monitoren, maar ook gesloten Facebook-groepen. Volgens Amerikaanse media werd woensdag in de aanloop naar de rally in allerlei van die groepen opgeroepen tot geweld.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud