VUB vangt miljoenen voor robot die arbeiders rugklachten bespaart

Werken we straks samen met een robot die erover waakt dat we geen rugklachten of andere kwalen oplopen? Een consortium rond de VUB bouwt met Europees geld aan de 'ergonomische robot'.

Een robot op de werkvloer zit nu nog vaak in een kooi, zodat hij niet in aanvaring komt met zijn menselijke collegae. De VUB onderzoekt, samen met acht andere Europese universiteiten en drie bedrijven, of het die robot uit de kooi kan laten breken. Dat kan als cobot (collaborative robot), waarbij de robot zij aan zij met de arbeider werkt, maar ook als exoskeleton, waarbij de arbeider de robot op het lichaam draagt om zwaar werk beter aan te kunnen.

De Europese Unie pompt nu onder de vlag van het innovatieprogramma Horizon 2020 6,5 miljoen euro in het Sophia-project dat de elf partners samen hebben opgezet voor de nieuwe generatie cobots en exoskeletons. Eén dimensie krijgt in het onderzoek specifieke aandacht: hoe ontwerp je robots zo dat ze het werk draaglijk maken als ze zij aan zij met arbeiders werken? Lichamelijke klachten blijven een hardnekkig zeer op de Belgische werkvloer, met rugklachten als klassieker. 46 procent van de werknemers klaagde het voorbije jaar over de rug.

In fabrieken, waar cobots en exoskeletons terechtkomen, zijn die klachten vaak aan de orde. 'Onze robot maakt met behulp van dieptecamera's een beeld van het skelet van de arbeider, en op basis daarvan berekent hij een score van diens houding', legt VUB-professor robotica Bram Vanderborght uit. De robot zal vervolgens 'terugrekenen', en zijn eigen positie naadloos aanpassen aan de houding van de arbeider. 'We proberen zo de middenweg te vinden tussen het verhogen van de productiviteit en het bewaken van een goede ergonomische houding.'

Tandwielen

De VUB is met liefst drie onderzoeksgroepen aanwezig in het consortium en neemt een miljoen van de Europese steun voor zijn rekening. Vanderborght ontwikkelt zelf de software om de robots aan te sturen, terwijl de andere twee groepen het fysiologische en sociologische aspect voor hun rekening nemen. 'Vroeger werden robots vaak gewoon gedropt in de fabrieken. In dit project is het de bedoeling dat sociologen in fabrieken observeren hoe arbeiders reageren op de nieuwe generatie robots', zegt Vanderborght.

Onze robot maakt met behulp van dieptecamera's een beeld van het skelet van de arbeider en op basis daarvan berekent hij een score van diens houding.
Bram Vanderborght
Professor robotica VUB

Die fabrieken zijn in de eerste plaats die van de drie partners: de Duitse autofabriek Volkswagen Sachsen, het Nederlandse tandwielenbedrijf Hankamp Gears en het Sloveense e-mobiliteitsbedrijf Hidria. 'Tandwielen zijn een voorbeeld van een wereld waarin robotten, als ze goed worden ingezet, een meerwaarde kunnen zijn', vervolgt Vanderborght. 'Wie dag in dag uit aan tandwielen werkt, verzet tonnen.' Dat er geen Belgisch bedrijf aan boord is, heeft te maken met de Europese spreiding in dergelijke projecten.

Het project bouwt voort op een eerder cobot-experiment dat de VUB in 2017 onder de vlag van het ClaXon-project bij Audi Brussels opzette. 'Baby Geert' werkte daar zij aan zij met de arbeiders aan de Audi A1. Bij de wissel naar de e-tron verdween de cobot naar de coulissen. 'Maar de mentaliteit rond een cobot is er wel omgeslagen', stelt Vanderborght. 'Eerst leefde het gevoel: robots komen onze jobs afpakken. Nu is er trots en denkt men actief na over waar de technologie nog kan worden ingezet.'

Smoothies

Ook andere Vlaamse onderzoekers en bedrijven proberen met robotica de productiviteit te verhogen, maar tegelijk de taken werkbaar te houden voor de arbeiders die mee aan de band staan. Soms gebeurt dat al in een heel prille fase, zoals bij het Vlaamse groeibedrijf Alberts Smoothies, dat smoothiemachines maakt. Het zet onder impuls van oprichter Glenn Mathijssen, die nog doctoreerde op robotica aan de VUB, fel in op de inzet van robotica in de voedingswereld.

6,5 miljoen
europese steun
Het consortium met onder meer de VUB krijgt 6,5 miljoen euro Europese steun.

'We zijn een van de partners van het ICON-project Ergo-Eyehand, dat de academische wereld en bedrijven samenbrengt rond de vraag hoe je een cobot kan inzetten voor fijne assemblage met respect voor de ergonomie van de arbeiders', legt Mathijssen uit. Andere bedrijven die meespringen zijn onder meer het warmtepompen- en aircobedrijf Daikin. 'We zijn absoluut de kleinere speler in het project', erkent Mathijssen. Maar in dit geval is dat een voordeel: het bedrijf heeft nog geen vakbonden, noch een uitgebouwde productielijn en kan een cobot nog gemakkelijk inbouwen.

Zover is het nog niet, het project zit pas in de onderzoeksfase. Het bedrijf sleutelde wel al aan een ander element in het productieproces om de ergonomie voor zijn werknemers te verbeteren: het design van het product. 'Onze smoothiemachines bevatten vriesvakken, waarin telkens bepaalde uitsnijdingen moesten gebeuren. Dat was zwaar werk voor de arbeiders', zegt Mathijssen. Prompt ging het design voor die vakken onder de loep. Het is het bewijs dat een productielijn steeds meer een samenspel wordt tussen arbeider, robot, software en product.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud