Dit verandert het nieuwe digitale auteursrecht

YouTube is een van de diensten die mogelijk het sterkst getroffen is. ©REUTERS

Met de hervorming van het auteursrecht probeert Europa te verzekeren dat artiesten, fotografen of journalisten er de vruchten van plukken als hun werk online circuleert.

In het Europese halfrond kwam er dinsdagmiddag, na bijna drie jaar, eindelijk een eind aan de strijd rond de hervorming van het auteursrecht. De Europarlementariƫrs keurden een tekst, waarover een akkoord bestaat met de lidstaten, goed. De nieuwe tekst moet het auteursrecht ook digitaal in steen te beitelen.

'Verouderde regels' zorgen ervoor dat uitgevers en journalisten nu hun werk gratis of tegen een minimale vergoeding online zien circuleren. Dat terwijl de online platformen of nieuwsapplicaties waarop die circuleren, er de vrucht van plukken, is de redenering van het parlement.

Wat zegt de tekst?

Met de richtlijn wil het Europees parlement het auteursrecht zoals het vandaag bestaat ook een digitaal staartje geven. De uitbaters van online platformen zijn verantwoordelijk als er bij hen muziek, beelden of artikels geupload worden die niet door het auteursrecht gedekt zijn. Dat is wanneer een uitgever, journalist of artiest geen vergoeding ontvangt voor zijn werk.

De platformen verantwoordelijk stellen voor inbreuken moet hen aanmoedigen licentiedeals af te sluiten met de grotere uitgeverijen of belangenorganisaties. Grote online platformen en nieuwsapps, zoals YouTube en Google News, moeten dus zelf betalingen gaan aanbieden als ze het materiaal nog online willen houden. 'Ze zullen eindelijk een fair vergoedingsbeleid moeten uitrollen', licht het Europees parlement toe.

Moeten de platformen gaan 'filteren'?

Critici van de regelgeving vrezen dat die de creatieve industrie gaat vellen. Er leefde in de aanloop naar de stemming de vrees dat platformen zouden gaan 'filteren'. Filters zouden bij het uploaden van nieuwe filmpjes of muziek screenen op inbreuken. Het Europees parlement weerlegt dat in een toelichting. 'De regels geven alleen maar het doel aan. Ze bepalen helemaal niet welke tools, mankracht of infrastructuur er nodig zijn.'

Hoe ver gaat de regelgeving?

Welke artikels of audiovisueel materiaal ligt er allemaal in de schutslinie? Dat was lang het onderwerp van discussie. De Europese regelgevers tonen zich uiteindelijk mild voor kortere stukjes tekst (snippets) of links van artikels (hyperlinks) waarnaar verwezen wordt. Die vallen buiten de regelgeving. Een fameuze 'link-taks', die geheven zou worden op het doorlinken naar artikels, komt er dus niet.

Tegelijk blijven allerlei formats om artikels, beelden of muziek te parodiƫren of te bekritiseren buiten schot. 'Gifs' en 'memes' - respectievelijk korte bewegende beelden en karikaturen om iets op de korrel te nemen - vallen niet onder de richtlijn. Ook voor niet-commercieel gebruik, zoals voor de non-profit-infosite Wikipedia, als voor educatieve en onderzoeksdoeleinden gaat de vlieger niet op.

Wie wint en wie verliest?

De slag om de hervorming van het auteursrecht bracht vreemde coalities op de been. De technologiegiganten sloegen de handen in elkaar met 'strijders voor voor het vrije internet' tegen de hervorming. De uitgeverijen waren uiteraard voor.

In een reactie toonde Google zich ontgoocheld. 'De richtlijn is verbeterd, maar zal nog altijd leiden tot juridische onzekerheid en zal de Europese creatieve en digitale economie schaden.' Google heeft met online videoplatform YouTube en de nieuwsaggregator Google News enkele producten in huis die stevig getroffen kunnen worden.

De uitgevers reageren opgelucht. 'We zullen door deze richtlijn kunnen blijven investeren in innovatie en een divers aanbod', stelt Rudy Vanschoonbeek, voorzitter van de Federation of European Publishers. De toepassing zal wel tijd vergen. De lidstaten moeten nog akkoord vergen en daarna is er een omzettingstermijn van twee jaar.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect