Leuvense onderzoekers meten of u de boodschap verstaat

Slimme hoorapparaten zouden over enkele jaren kunnen analyseren hoe goed we de boodschap verstaan hebben, en helpen om storende signalen weg te filteren. ©Shutterstock

Via de analyse van hersengolven kunnen wetenschappers afleiden of u een bepaalde boodschap niet alleen gehoord, maar ook verstaan hebt. De techniek kan helpen om betere hoorapparaten te maken, en is zelfs een stap in de richting van het lezen van gedachten.

Horen en verstaan zijn woorden die we weleens door elkaar gebruiken, maar die niet hetzelfde betekenen. Soms horen we iemand een verhaal vertellen, maar hebben we er niets van verstaan omdat we afgeleid waren of omdat er te veel achtergrondgeluid was.

Een groep wetenschappers onder leiding van de Leuvense professor Tom Francart heeft nu een techniek ontwikkeld om die verstaanbaarheid te testen met behulp van een eeg-apparaat, dat de hersenactiviteit meet. Ze beschrijven hun bevindingen in een artikel in het Journal of the Association for Research in Otolaryngology.

Francart vergelijkt de methode met de analyse van twee geluidsbestandjes: een bevat de originele zin die uitgesproken werd, het andere wordt samengesteld op basis van de hersengolven van de persoon die de zin gehoord heeft. Door de twee bestandjes te vergelijken kan je weten of de persoon de zin ook verstaan heeft.

Slimme hoorapparaten

De techniek zal in de toekomst gebruikt kunnen worden in ‘slimme’ hoorapparaatjes, die de achtergrondruis kunnen wegfilteren. Al is het daar wel nog even op wachten. ‘Ik verwacht dat niet de eerste vijf jaar, en zelfs eerder pas over een jaar of tien’, zegt Francart. ‘Maar we merken dat bij fabrikanten van hoorimplantaten wel veel interesse voor de techniek bestaat.’

Een andere veelbelovende toepassing ligt in het stellen van een diagnose bij mensen die niet meer kunnen reageren, zoals comapatiënten. De techniek kan daar helpen vast te stellen of ze nog bewustzijn hebben en of ze verstaan wat gezegd wordt.

Gedachten lezen

Wetenschappers zoals Francart denken zelfs al verder. Naarmate de techniek verfijnd wordt, zou het ooit mogelijk kunnen worden om niet alleen te weten of iemand iets verstaat, maar ook om te decoderen wat hij precies gehoord heeft.

Met andere woorden: op basis van een eeg-scan zouden we dan kunnen reconstrueren wat iemand denkt, of wat hij van plan is om te zeggen. ‘In eenvoudige testopstellingen zijn we daar nu al dichtbij', zegt Francart. 'Wanneer we iemand eenvoudige zinnetjes laten horen en dan vragen om die te herhalen, kunnen we in de korte tussenperiode uit de hersengolven al afleiden wat die persoon gaat zeggen.’

Het lezen van gedachten kan leiden tot nieuwe technieken om met comapatiënten te communiceren. Maar het roept ook heel wat ethische vragen op. Als je zo’n techniek toepast op slimme hoorapparaten of brillen met ingebouwde eeg-sensoren zou het betekenen dat zelfs onze gedachten ‘gehackt’ kunnen worden.

‘Vandaag staat dat onderzoek nog niet ver genoeg om ethische problemen op te leveren, maar ooit zullen we ons daar inderdaad over moeten buigen’, zegt Francart.

De analyse van hersengolven om gedachten te lezen gebeurt nu al door grote bedrijven zoals Facebook. In zijn geheime researchlabo Building 8 werkt Facebook aan een technologie om 100 woorden per minuut te typen, rechtstreeks vanuit de hersenen van gebruikers.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content