Doorbraak in opsporing microplastics

©AFP

Wetenschappers van de UGent en de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) hebben een manier ontwikkeld om microplastics op te sporen. Ze gebruiken een systeem dat zware metalen detecteert.

Microplastics ontstaan als grote stukken plastic niet vergaan, maar uiteenvallen in steeds kleinere partikeltjes. Ze komen overal terecht: van in de sneeuw in de poolgebieden tot in de lucht die we inademen of in het water dat we opdrinken. Een mens krijgt wekelijks 5 gram plastic binnen, het gewicht van een bankkaart.

Boosdoeners

De Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) publiceerde in augustus een rapport waarin ze stelde dat er nog geen bewijs is dat microplastics een effect hebben op de gezondheid van mensen, al wees ze wel op een gebrek aan onderzoek om echt harde uitspraken te doen. Daar is volgens Kristof Tirez van VITO een verklaring voor. ‘De wetenschap slaagde er tot nu in deeltjes tot 5 mm op te sporen. Maar dat zijn niet de echte boosdoeners: één plastic deeltje van 1 millimeter valt uiteen in 1 miljard deeltjes van 1 micrometer (µm).’

1 miljard
micrometer
Één plastic deeltje van 1 millimeter valt uiteen in 1 miljard deeltjes van 1 micrometer.

Dat lijkt onbegonnen werk, maar de onderzoekers spreken nu van een doorbraak. Ze hebben een manier gevonden om deeltjes tot 1 µm op te sporen. Daarvoor gebruiken ze ICP-MS, een courante techniek in de staalindustrie die al dertig jaar gebruikt wordt om piepkleine elementen van zware metalen te detecteren.

Dat is een grote troef, zegt Tirez. ‘De meeste gekende technieken om plastics op te sporen zijn arbeidsintensief en duren lang. Met ICP-MS kan je in één minuut tot wel duizend deeltjes opsporen. Bovendien is zo’n machine al in veel labo’s en staalbedrijven te vinden. Dat maakt het haalbaar.’ Ook de techniek is min of meer dezelfde. Bijzondere expertise is dus niet vereist.

Maar hoe werk je met dingen die één micrometer groot zijn? Tirez legt het uit. ‘Een watermonster wordt verneveld tot plasma en blootgesteld aan een hete vlam van 8.000 graden. Zo kan elk plasticdeeltje afgebroken worden tot individuele koolstofatomen. Hoe hoger het aantal atomen, hoe groter het aandeel microplastics.’

Wetgeving

Een wetgeving over microplastics ontbreekt. Daarom worden waterbedrijven niet gestimuleerd technieken aan boord te halen om het water te zuiveren.
Kristof Tirez
VITO

VITO merkt dat ‘het thema leeft’, maar de vraag vanuit de drinkwatersector is volgens Tirez vooral afhankelijk van de normen van de overheid. ‘We werken dat waterbedrijven vragende partij zijn voor filtertechnieken en ook de klant is er zeer bewust mee bezig. Maar de wetgeving ontbreekt voorlopig nog.’

Een commerciële uitrol is niet voor meteen. Dit is slechts een testfase, benadrukt Tirez. ‘Nu willen we vooral data verzamelen om het onderzoek uit te breiden. Op lange termijn willen we ook nanoplastics, die kleiner zijn dan 1 µm, kunnen vinden.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud