analyse

Elon Musk geeft Amerikaanse ruimtevaart glans terug

De 'Crew Dragon', de capsule die de astronauten naar het ISS moet brengen, wacht geduldig op zijn eerste bemande lancering. ©AFP

Zaterdag wordt een tweede poging gedaan om voor het eerst in negen jaar weer astronauten vanop Amerikaanse bodem naar de ruimte te schieten. Als de missie slaagt, wordt ze een triomf voor de snelgroeiende commerciële ruimtevaart.

Met de eerste bemande ruimtevlucht sinds 2011, toen de Space Shuttle voorgoed uit de vaart werd genomen, krijgt de ruimtevaartorganisatie NASA zaterdag de kans om zich nog eens van haar beste kant te tonen.

Een eerste lanceerpoging ging woensdagavond niet door omwille van het onstabiele weer in de regio rond de lanceerbasis in Cape Canaveral, aan de oostkust van Florida. Zaterdag om 21u22 proberen ze het opnieuw.

De lancering gaat gepaard met het nodige vlaggengezwaai en patriottische retoriek. De Amerikaanse president Donald Trump liet al weten dat hij een tweede keer naar Florida afzakt om te delen in het spektakel van Launch America, zoals de lancering gedoopt werd.

Een geslaagde missie kan de herinnering uitvegen aan de langste periode sinds de jaren 60 waarin de Amerikanen niet in staat waren mensen naar de ruimte te brengen. Om het Internationaal Ruimestation (ISS) te bemannen, moesten de Amerikaanse astronauten de jongste jaren meeliften met de Russische Sojoez-ruimtecapsule.

Trump zal wellicht graag in de verf zetten dat de VS onder zijn bewind weer aan het stuur van hun eigen ruimtevehikel zitten. De basis daarvoor werd gelegd door zijn Democratische voorganger Barack Obama, die in 2010 zijn plannen uiteenzette om weer mensen in de ruimte te krijgen.

SpaceX

Maar de symboliek ligt ook elders: het is de eerste keer dat mensen met een commerciële raket de ruimte in worden geschoten. SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Tesla-oprichter Elon Musk, levert daarvoor een van zijn Falcon 9's, een raket waarvan het onderste deel na de lancering weer op de aarde landt en hergebruikt kan worden voor een volgende lancering.

©REUTERS

Musk krijgt zaterdag de kans om te bewijzen dat een privébedrijf evengoed als de overheid in staat is een bemande ruimtevaartmissie tot een goed einde te brengen. Het zou goede reclame zijn voor zijn grote droom om de komende decennia een kolonie op Mars te stichten.

Dat er zo lang geen bemande ruimtevluchten waren, betekent niet dat de Amerikaanse ruimtevaart al die tijd heeft stilgelegen. Integendeel: in de schaduw van de NASA waren start-ups en grote bedrijven de voorbije jaren druk bezig met de ontwikkeling van aandrijftechnologie, satellieten, maanlanders en robots om aan ruimteontginning te doen. Sinds 2009 werd door risico-investeerders naar schatting zo’n 25 miljard dollar in ruimtestart-ups gepompt, waarvan SpaceX de bekendste is.

Ook die commercialisering is in grote mate de verdienste geweest van Obama. De voormalige president nam in 2010 de beslissing om het ontwerp en de productie van lanceertechnologie volledig over te laten aan de privésector.

Starliner

ImageDe ontwikkeling van bemande vluchten werd eveneens uitbesteed aan commerciële bedrijven, weliswaar onder supervisie en met financiering van de NASA. In zijn Commercial Crew Program wedde de ruimtevaartorganisatie op twee paarden. Behalve SpaceX met zijn Crew Dragon, ontwikkelde ook de luchtvaartreus Boeing een ruimtevehikel, de Starliner, die op 31 augustus zijn eerste astronauten naar het ISS moet brengen.

De Starliner van Boeing ©AFP

Naast de NASA ontstonden allerlei initiatieven, niet zelden onder impuls van miljardairs die hun jongensdroom willen waarmaken. Blue Origin, het ruimtebedrijf van Amazon-baas Jeff Bezos, ontwikkelde al verschillende raketten en stelde vorig jaar een ontwerp voor van een maanlander. Virgin Galactic van de Brit Richard Branson bracht in 2018 voor het eerst toeristen naar de grens van de ruimte. Moon Express, mee gefinancierd door de Chinese Tencent-eigenaar Ma Huateng en enkele ondernemers uit Silicon Valley, ontwikkelt robots die zeldzame elementen op de maan moeten ontginnen. Het Californische Rocket Lab voert sinds twee jaar commerciële lanceringen uit om kleine satellieten in een baan rond de aarde te brengen.

Kostenreductie

Het is maar een greep uit de vele bedrijven die de Newspace-sector al heeft voortgebracht. Hun verdienmodel hangt nog vaak af van overheids- en defensiecontracten, maar de concurrentie heeft onmiskenbaar geleid tot een scherpe daling van de kostprijs om cargo naar de ruimte te brengen.

3000
RUIMTECARGO
De kost om 1 kilo cargo in een baan om de aarde te brengen, nam het voorbije decennium af van meer dan 50.000 dollar tot minder dan 3.000 dollar.

De kostprijs om 1 kilo in een lage baan om de aarde te brengen, liep ten tijde van de Space Shuttle op tot ruim 50.000 dollar. De Falcon 9 van Musk doet het voor minder dan 3.000 dollar. Die dramatische kostenreductie verklaart dat ondernemers en investeerders nu brood zien in eerder onbetaalbare plannen, zoals de grootschalige uitrol van satellietcommunicatie, de ontginning van andere planeten en manen in ons zonnestelsel of de verkoop van pleziervluchtjes aan ruimtetoeristen. In die zin werd het afgelopen decennium de economische basis gelegd voor wat een nieuwe bloeiperiode in de bemande ruimtevaart kan worden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud