Roland Legrand

Hoe leert een mens nog fysica wanneer hij of zij de schoolbanken (al lang) heeft verlaten?

Deze week had ik nog eens het genoegen op een universitaire campus te komen. Om mee een professor in de fysica te gaan interviewen, die de Francqui-Prijs had gewonnen, zowat de Belgische Nobelprijs. Kent u die filmscènes waarin geleerden voor een groot bord staan vol lange wiskundige formules? Dat was niet anders met onze prijswinnende professor, Frank Verstraete van de UGent. De aanblik alleen al vervulde me met beginnende paniek.

Het feit dat Verstraete een expert is in kwantummechanica maakte het nog erger. Is er iets nog moeilijker dan kwantummechanica, de studie van de bizarre gedragingen van subatomaire deeltjes? Gelukkig bleek de professor een bijzonder beminnelijke man, die met groot geduld uitlegde hoe kwantummechanica ons kan helpen om de fundamenten van de werkelijkheid te begrijpen, en tegelijk ook praktische toepassingen kan hebben die onze wereld zullen veranderen. Denk aan kwantumcomputers, die voor een aantal cruciale toepassingen exponentieel krachtiger zullen zijn dan de klassieke computers, of aan het precies simuleren van ingewikkelde chemische processen. U vindt verderop in deze krant een uitgebreid interview met Frank Verstraete.

Sociale uitsluiting dreigt voor fysicaprofessoren.

Hoe wonderbaarlijk, fundamenteel en nuttig ook, toch moet het niet meevallen, fysicaprofessor zijn. Sociale uitsluiting is je deel. Professor James Freericks van de universiteit van Georgetown kan ervan meespreken. Wanneer mensen hem vragen wat hij doet, antwoordt hij: ‘Ik ben professor op de universiteit van Georgetown.’ Tot zover gaat alles goed. Uiteraard vragen ze vervolgens wat hij doceert. ‘Oh, fysica’, moet hij dan antwoorden. Waarop de gesprekspartner uitlegt ooit fysica gekregen te hebben in het middelbaar of later, maar dat het heel, heel moeilijk was. Om vervolgens snel met iemand anders te gaan praten, de prof verweesd achterlatend.

MOOCs

Toch geeft Freericks niet op. Hij ontwierp voor het edX-leerplatform een Massive Open Online Course (MOOC) met de hoopgevende naam ‘Quantum Mechanics for Everyone’. ‘Laat je niet intimideren’, klinkt het manhaftig. ‘Als je door het middelbaar bent geraakt, dan kan je ook kwantumfenomenen begrijpen.’

The Fallacy of the Physics Phobia

De opleiding bouwt verder op het populariserende boek ‘QED: The strange theory of light and matter’ van de beroemde fysicus Richard Feynman. Omdat het een onlinecursus is kan volop worden gebruikgemaakt van video, interactieve illustraties en tests.

Nog op edX bieden de professoren Stephanie Wehner, Lieven Vandersypen en Menno Veldhorst van de TU Delft ook een cursus aan: ‘The Quantum Internet and Quantum Computers: How Will They Change the World?’. Zij richten zich tot een algemeen publiek maar ook specifiek tot beleidsverantwoordelijken. Een 13-koppig team geeft een opvolgingscursus. Nederlanders nemen levenslang leren ernstig, zowel aan de kant van de universiteiten als aan die van het publiek.

Kennis van kwantummechanica geeft inzicht in fenomenen waar nu al de helft van de wereldeconomie op draait. De cursussen van Delft zijn gratis, die van edX ook. Reken wel op enkele benodigde uren per week. Dat is toch niet te veel om wat kennis op te doen over fundamentele wetenschap die de toekomst mee vorm zal geven?

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content