Urbain Vandeurzen zamelt geld in voor Leuvens superlab van 20 miljoen

In het nieuwe superlab van het UZ Leuven zal onderzoek gebeuren op subcellulair niveau. ©Bloomberg via Getty Images

De KU Leuven en het UZ Leuven gaan een superlab bouwen voor celonderzoek. Ze investeren 10 miljoen euro eigen middelen. Ondernemer Urbain Vandeurzen engageert zich om via mecenaat nog eens 10 miljoen in te zamelen. Volgend jaar moet het labo opstarten.

Onderzoek op cellulair en subcellulair niveau is veelbelovend omdat het wetenschappers in staat stelt diep in de mechanismen van de ontwikkeling van aandoeningen te kijken. Met geavanceerde technologie is het mogelijk tot de kleinste onderdeeltjes van de cel door te dringen, tot op het niveau van de eiwitten en de enzymen.

Ook kunnen onderzoekers zo bestuderen hoe cellen zich gedragen in verschillende omstandigheden. Dat kan verklaren waarom bepaalde patiënten met een zelfde ziektebeeld helemaal anders op bepaalde therapieën reageren. Denk aan de behandeling door immuuntherapie bij kanker: bij sommige patiënten werkt het heel goed. Maar soms slaat de behandeling plots niet meer aan. En bij bepaalde patiënten gebeurt niets. Wetenschappers zoeken nog volop naar de mechanismen.

Het volstaat niet om via een simpele DNA-analyse te proberen te achterhalen waarom de ene patiënt wel en de andere niet op een behandeling reageert.
Chris Van Geet
vicerector KU Leuven

De krachtige technologie die nodig is om zulk verregaand onderzoek te doen wordt in bepaalde medische takken al gebruikt. Vooral in het onderzoek naar kanker en hersenziektes wordt internationaal vooruitgang geboekt. Met de bouw van een voor ons land uniek ‘core lab’ willen de KU Leuven en het UZ Leuven de expertise over de muurtjes van deze vakgebieden heen tillen.

De immense hoeveelheid data die daarbij vrijkomt, zal geanalyseerd worden via deep learning, waarbij een algoritme op zoek gaat naar structuren in de gegevensberg. Zo hopen onderzoekers verschillende patiëntengroepen te subclassificeren.

Therapie op maat

Dit is ‘precisiegeneeskunde’, zegt Chris Van Geet, vicerector Biomedische Wetenschappen aan de KU Leuven. ‘Het volstaat niet om via een simpele DNA-analyse te proberen te achterhalen waarom de ene patiënt wel en de andere niet op een behandeling reageert. Je moet naar veel meer verschillende factoren kijken om te achterhalen waarom een bepaald gen tot expressie komt.’ Het uiteindelijke doel is het ontwikkelen van een therapie op maat. ‘In welke subklasse zit de patiënt en welke therapie hoort daarbij?’

Ondernemer Urbain Vandeurzen engageert zich als voorzitter van Opening the Future, het initiatief van KU Leuven om via mecenaat schenkingen te werven, om tien miljoen op te halen voor de financiering van het superlab. ©BELGA

Voor Vandeurzen is het de tweede keer dat hij aan de kar trekt om financiering voor ‘excellent’ onderzoek aan de KU Leuven op te halen. De eerste financieringsronde van het project ‘Opening the Future’ leverde in 2018 bijna 10 miljoen op. Het werd geïnvesteerd in twintig projecten van topwetenschappers, zoals alzheimeronderzoeker Bart De Strooper, kankerexpert Peter Carmeliet en Patrik Verstreken, gespecialiseerd in de ziekte van Parkinson.

De bedoeling is een turbo te zetten op beloftevol onderzoek, en door de inzet van technologie doorbraken te boeken. Het leidde tot tientallen nieuwe inzichten, zoals het programmeren van huidcellen tot hersencellen, en de ontwikkeling van een ‘atlas van de hersencellen’ die de genactiviteit van alle individuele hersencellen oplijst.

Hefboom

Het initiatief trok de aandacht van het filantropisch fonds van Facebook-oprichter Mark Zuckerberg en zijn vrouw, de Chan Zuckerberg Foundation. Zij doneerden een miljoen aan ‘Mission Lucidity’, een onderzoeksplatform dat is opgericht in het verlengde van ‘Opening The Future’ om de code van de ziekte van Alzheimer te ‘kraken’. Naast het UZ en de KU Leuven zijn ook het Leuvense onderzoekscentrum Imec en het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) daarbij betrokken.

Vandeurzen ziet een ‘hefboomeffect’. ‘Door de snelle inzet van extra middelen hebben topwetenschappers meer medewerkers kunnen aantrekken, zijn er nieuwe onderzoeksprojecten uitgeschreven en zijn er via die weg opnieuw middelen opgehaald.’ Hij zegt dat de initiële investering uiteindelijk vier à vijf keer meer heeft opgeleverd.

In het nieuwe superlab van het UZ Leuven zal onderzoek gebeuren op subcellulair niveau. ©Bloomberg via Getty Images

Vandeurzen heeft net de aftrap gegeven van de tweede financieringsronde: ‘Opening the Future 2.0’. Opnieuw gaat hij op zoek naar 10 miljoen. Het bestuur van de organisatie engageert zich om zelf een aanzienlijke bijdrage te doen aan het superlab. Het gaat om Hilde Laga (voorzitter Gimv), Jacques Delen (Delen Private Bank), Michel Delbaere (Crop’s) Eric Van Zele (Crescent), Frank Donck (3D Investers), Bernadette de Bethune (Vandewiele) en gewezen diplomaat Frans van Daele. De rest moet uit hun grote netwerk komen. Hij bouwt aan samenwerkingen op de lange termijn, zegt Vandeurzen. ‘De bedoeling is dat vermogende ondernemers en hun families het als deel van hun charter gaan beschouwen om bij te dragen aan wetenschappelijk onderzoek.’

De focus ligt op ‘aandoeningen met een grote maatschappelijke impact’, zoals kanker en hersenaandoeningen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect