weekboek

Een stormloop op wc-papier

Redacteur Politiek & Economie

De coronacrisis houdt gelukkig niet het gevaar van een 'run on the bank' in, zoals de grote vrees was bij de bankencrisis van 2008. Maar een surrealistische stormloop op wc-papier verraadt toch dat er ook nu weer paniek dreigt uit te breken.

De uitbraak van Covid-19 in ons land is een gezondheidscrisis waarachter een gigantische economische crisis schuilt, waarvan we nog jaren zullen moeten herstellen. De vergelijking gaat op met de bankencrisis uit 2008, een financiële crisis waar eveneens een zware economische crisis op is gevolgd.

Met de 'blunder van Lagarde' vielen die twee tijdvakken deze week nog eens samen. De voorzitster van de Europese Centrale Bank (ECB) blunderde, toen ze op een vraag over de bestrijding van de financiële impact van de coronacrisis zei dat ze geen gebruik zou maken van de bazooka die haar voorganger Mario Draghi in het arsenaal van de ECB had opgenomen om de eurocrisis, die ook al een gevolg was van de bankencrisis, het hoofd te bieden. Meteen brak er paniek uit op de beurzen, want het schrikbeeld van die eurocrisis kwam iedereen weer helder voor de geest.

Paniek is hét gevaar bij elke majeure crisis, want dan ben je de controle kwijt.

Paniek is hét gevaar bij elke majeure crisis, want dan ben je de controle kwijt. Bij de bankencrisis was het grote gevaar dat de mensen massaal hun spaargeld zouden weghalen bij de banken die in grote problemen zaten, waardoor die banken zouden omver vallen en heel het systeem dreigde te imploderen. Daarom verzekerde toenmalig premier Yves Leterme (CD&V) dat niemand zijn spaargeld zou verliezen. De overheid stond daar borg voor.

Blufpoker

Het was blufpoker van Leterme om te vermijden dat mensen massaal hun geld zouden afhalen. De overheid was helemaal niet in staat om al het spaargeld te waarborgen. Het is de paradox in elke majeure crisis. Om paniek te vermijden kan de waarheid niet altijd helemaal worden verteld. Maar dan hoeft het ook niet te verwonderen dat mensen instinctief de overheid niet altijd vertrouwen, en toch hun voorzorgen nemen en aan het hamsteren slaan. Dat wc-papier dan een schaars goed wordt, is compleet irreëel, maar wel een realiteit.

In het begin van de uitbraak van Covid-19 in ons land, niet veel langer dan een week geleden, deden minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) en experts grote moeite om de zaken niet te overroepen, terwijl ze wel degelijk wisten hoe een pandemie verloopt.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei als eerste Europese leider waar het op stond. 60 tot 70 procent van de bevolking zal besmet raken met het coronavirus.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei als eerste Europese leider zei waar het op stond. 60 tot 70 procent van de bevolking zal besmet raken met het coronavirus. Er is dus wel degelijk een goede reden waarom mensen zich zorgen maken. Er was dan ook kritiek op De Block en premier Sophie Wilmès (MR), omdat ze met slappe hand de zaken leken aan te pakken. Het was ook echt chaos in het begin, omdat de adviezen halfslachtig waren en niemand precies wist waaraan en waaraf.

Maar eerst moest dus draagvlak worden gecreëerd, zo heet het nieuwe liegen, om zeker te zijn dat de bevolking draconische maatregelen zou aanvaarden, zonder dat blinde paniek uitbrak. In die fase zitten we nu, maar opnieuw is het een gok. Want met alle maatregelen die nu worden genomen, en volgens viroloog Marc Van Ranst zullen we het met deze maatregelen moeten doen, gaan niet minder mensen besmet raken. De enige hoop is dat de piek van de besmetting kan worden afgevlakt, en dat we vermijden om in Italiaanse toestanden te belanden en zieken niet meer kunnen opvangen.

Enige kans

Door nu all the way te gaan, zoals bijna overal elders in Europa, heeft de regering-Wilmès in lopende zaken, met politieke rugdekking van Vlaanderen, Wallonië en Brussel, een kanon met zware economische gevolgen bovengehaald om een implosie van ons gezondheidssysteem te voorkomen. Alleen is het maar te hopen dat dat kanon juist gericht staat, want dit is meteen de enige kans die we hebben. Als het niet lukt, verliezen we de controle over de coronacrisis.

Hoelang blijft de bevolking geloven dat dit de goede aanpak is, als het alleen maar erger wordt?

Het gevaar is dat te vroeg naar het hoogste verzet is geschakeld, want de klim naar de top van de besmetting is nog lang. Hoelang lukt het het land plat te leggen, als de komende dagen en weken - niemand kan het precies zeggen - het aantal besmettingen en doden alleen maar toeneemt? We zitten nog maar aan het begin van de epidemie. Die waarheid is nu al te horen. Maar hoelang zal de bevolking blijven geloven dat dit de goede aanpak is, als het alleen maar erger wordt? Dat is de cruciale vraag voor de komende weken.

Alles staat of valt dan met het geloof in het systeem, de overheid, de regering. En dat zit in België niet goed, zeker niet als er geen regering is die krachtdadig kan optreden. Dat was de reden waarom België tijdens de financiële crisis geviseerd werd door de markten, en dat is ook de reden waarom de coronacrisis vereist dat een krachtdadige regering wordt gevormd. Er moet vertrouwen zijn dat de juiste beslissingen worden genomen.

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud