'Griekenland kan niet zomaar asielstop invoeren'

Duizenden migranten zijn toegestroomd aan de Griekse grens met Turkije, in de hoop de oversteek te kunnen maken naar de Europese Unie. ©REUTERS

Griekenland begeeft zich in de migratiecrisis aan zijn grens met Turkije op onverkend juridisch terrein. Een stop van een maand op asielaanvragen en gekliste migranten zomaar over de grens zetten is strijdig met het recht en de internationale afspraken.

Nu duizenden migranten toestromen aan zijn Turkse grens, weigert Griekenland hen manu militari de doorgang. De Grieken rollen met hun spierballen om een nieuwe crisis zoals in 2015, toen ruim 1 miljoen mensen vanuit Turkije Griekenland binnenkwamen, te voorkomen.

Dirk Vanheule, professor migratierecht aan de Universiteit Antwerpen. ©RV DOC

Het land accepteert een maand lang geen asielaanvragen. Er zijn ook signalen dat de Griekse politie mensen die toch de grensrivier Evros kunnen oversteken zonder pardon de grens weer overzet. De Griekse optstelling krijgt steun van de EU-leiding, maar Europees president Charles Michel vraagt ook oog te hebben voor het internationaal recht en de mensenrechten. Precies daar gaan de Grieken uit de bocht, stelt het VN-commissariaat voor de Vluchtelingen, 'want dit is buiten proportie en zonder wettelijke basis'. Ook professor migratierecht Dirk Vanheule (Universiteit Antwerpen) ziet juridische problemen.

Kan dat zomaar, een asielstop?

Dirk Vanheule: 'Het is in principe strijdig met de Europese regels die zowel de toegang tot de asielprocedure als het voorlopig verblijf tijdens die procedure waarborgen. Lidstaten kunnen wel bijzondere grensprocedures instellen en die, bij grote instroom, toepassen op mensen die in het grensgebied worden vastgehouden. En er is het Europees mensenrechtenverdrag dat verbiedt mensen terug te sturen naar plekken waar hen mogelijk foltering of onmenselijke behandeling wacht (eens op Europese bodem houdt die regel in dat mensen recht hebben op een individueel onderzoek of bescherming als vluchteling nodig is. Dat is ook wat bij een asielaanvraag gebeurt, red.).'

Maar er kan wel overmacht worden ingeroepen?

Vanheule: 'Griekenland roept het EU-verdag in om voorlopige maatregelen te nemen, door een noodsituatie als gevolg van een plotse instroom van onderdanen van derde landen. Dat kan, maar in het verdrag staat dat daarvoor voorafgaand de goedkeuring nodig is van de Raad van Europese ministers. Bovendien moet zo'n besluit rekening houden met de Europese grondrechten die het recht op asiel waarborgen. Een asielstop is daarmee niet verenigbaar.'

De Grieken zetten migranten die toch over de grens waren geglipt zonder procedure over de grens. Hoe koosjer is dat?

Vanheule: 'Niet. Het sluiten van de grens en mensen terugdrijven, zonder onderzoek of de mogelijkheid tot het indienen van een asielaanvraag, komt neer op wat een pushback wordt genoemd. Italiƫ is daarvoor veroordeeld door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (dat Spanje recentelijk in een baanbrekende uitspraak wel weer niet veroordeelde voor pushbacks van migranten op de grens van zijn enclave in Marokko Melilla, red.)

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud