Advertentie

Pianist Bram De Looze: ‘Ik ben al heel mijn leven een grote spons'

Pianist Bram De Looze. ‘Hij lijkt introvert, maar aan zijn klavier transformeert hij in een van de inventiefste mensen die ik ken.’

Hij hoort klankkleuren die anderen niet horen en wordt vergeleken met een jazzgrootheid als Keith Jarrett. Maar de West-Vlaamse pianist Bram De Looze is vooral op zoek naar zichzelf.

Een eclecticus met een harmonieus brein. Een dromer die het risico niet schuwt. Wie al met pianist Bram De Looze (29) samenwerkte, komt superlatieven tekort als het over zijn talent en meesterschap gaat. ‘Hij is een formidabele luisteraar’, zegt saxofonist Robin Verheyen aan de telefoon vanuit New York over de eerste keer dat hij met De Looze muziek maakte. ‘Hij was nog geen twintig, en dan heb je als muzikant de neiging je te bewijzen. Maar hij niet. Hij speelde niet, hij luisterde. Heel nauwgezet zelfs. En voegde niet meer toe dan nodig. Het getuigde van veel maturiteit.’

De Looze zit met Verheyen en de Amerikaanse drumlegende Joey Baron in een trio dat zich over het minder bekende werk van Thelonious Monk buigt. Een ander jazztrio waarvan u hem kunt kennen, is LABtrio. ‘Bram is een speciale gast’, zegt drummer Lander Gyselinck. ‘Hij lijkt introvert, maar aan zijn klavier transformeert hij in een van de inventiefste mensen die ik ken.’

Dezelfde creatieve kleurendetector en stille dromer zagen we vorige week in zijn eentje achter zijn piano zitten in een zaaltje van Flagey in Brussel. Argeloos laveerden zijn vingers en hersenen tussen jazzy improvisaties op Beethoven en stoeierige composities uit zijn derde soloalbum ‘Colour Talk’.

De Looze speelde op een Steinway-vleugel uit 1875. Normaal had een andere piano voor hem klaargestaan: een Vinoly van Maene. Hij heeft zijn album opgenomen op het nieuwste exemplaar vanuit het atelier van de Oost-Vlaamse pianobouwer. Kostprijs: zo'n 175.000 euro. Het gaat om een rechtsnarige vleugel met een ergonomisch klavier. Meer mogen we niet schrijven, en weten we ook niet. De Looze mag er niets over zeggen - orders van Maene zolang hun nieuwe visitekaartje niet op de markt is. En dat is ten vroegste eind dit jaar. ‘Hij zingt op een andere manier dan een Steinway’, zegt hij behoedzaam.

‘Colour Talk’ is zijn derde soloalbum op telkens een of meerdere historische piano’s van Maene. Op zijn tiende kocht  hij er zijn allereerste piano. Enkele jaren geleden was hij bij Maene in Ruiselede voor een concert. Hij kon het niet laten
de vleugel met historische piano’s af te rennen en elk klavier uit te proberen. Bij Maene waren ze zo gecharmeerd door zijn kinderlijk enthousiasme dat ze hem uit hun collectie één klavier lieten kiezen om een plaat op in te spelen. Het werden er drie: Mozarts favoriet en twee piano’s van rond 1840.

Met De Looze over piano’s praten is reflecteren over kleuren en klanken, stemmingen en toonsoorten. Over het zacht wrijven van vingers ook, en het tikken van hamerkopjes. Pianospelen is een verslaving. De Looze speelt elke dag. Niet alleen  om beter te worden, maar ook voor zijn mindset, of wat hij de connectie tussen hoofd en handen noemt. ‘Psychologie is fundamenteel als muzikant. Hoe ik me voel, heeft 30 tot 40 procent invloed op hoe ik speel. Als je voor een moeilijk concert staat en het hoofd zit niet goed, is de kans groot dat je onderweg de pedalen verliest.’

Het dreamteam
van Bram De Looze

‘Een dreamteam van de jazz samenstellen is moeilijk. Daarvoor bewonder ik te veel muzikanten. Als ik móét kiezen, en de muzikanten mogen tijdreizen, breng ik Charlie Parker en Art Tatum samen met Han Bennink en Ikue Mori. Ik zie Charlie Parker en Art Tatum als cruciale figuren in de ontwikkeling van de jazzmuziek. Hun sound, ritme en ideeën zijn tijdloos en blijven inspireren. Wat zou dat geven met een hedendaags elektronica-icoon als de Japanner Ikue Mori en de Nederlandse drummer Han Bennink? Hem bewonder ik al jaren voor zijn inventiviteit, spontaniteit en energie.’

De piano is er altijd geweest. Thuis in Heist was het al jazz wat de klok sloeg. De Looze groeide op tussen de muziekpartituren van zijn grootvader, die organist was. Zijn vader is trompettist en drummer. Op zijn zesde verjaardag kreeg hij een keyboard van zijn oma. Zijn vader schreef cijfers boven de toetsen en gaf zijn zoon partituren van jazzstandaards. Tussen zijn zevende en elfde kreeg hij les van de pianoleraar van Louis Neefs en Terry Van Ginderen. ‘Hoe zot is dat?’

Die vier jaar gaven hem een voorsprong op zijn leeftijdsgenoten. Op zijn tiende kon hij al akkoorden spelen met een melodie erop. Op zijn twaalfde zat hij al op het niveau van iemand die al vier jaar jazzopleiding had genoten. Om hem extra te motiveren stuurde zijn leerkracht aan de muziekacademie van Knokke hem vanaf zijn 15de naar jamsessies in Brussel en naar de zomerworkshops van de Haleweynstichting in Dworp.

‘Achteraf gezien is dat heel belangrijk geweest. In Brussel ontmoette ik muzikanten die uren konden improviseren. Ik leerde dat goed luisteren belangrijker is dan spelen. (stellig) Als je niet kan luisteren, moet je er niet aan beginnen.’

Via dat circuit ontmoette hij drummer Lander Gyselinck op een festivalletje in West-Vlaanderen. Ze begonnen LABtrio, toen hij amper 16 was. Samen droomden ze van New York. België werd te klein voor hun talent en vrijheidsdrang. Dat voelden ze ook aan het Lemmensinstituut. De jonge pianist kreeg de directie van zijn school zo ver dat hij zijn opleiding in drie en niet in vijf jaar kon afwerken. In 2012 - De Looze was 21, Gyselinck 25 - trokken beide wonderkinderen naar dezelfde muziekschool in New York. De Looze kreeg er les van grote namen uit de jazz, onder wie Marc Copland en Uri Caine.

‘Iedereen was zó goed daar.’ Langzaam brokkelde zijn voorsprong af, en dat voelde als een bevrijding. New York bracht De Looze ook dichter bij de muziek die hij al jaren beluisterde. Door het hoge tempo kon hij zijn talenten verder ontwikkelen. Daarmee groeide ook het verlangen naar zijn eigen geluid. Contradictorisch genoeg moest hij de jazzmetropool ontvluchten om dat te kunnen vinden.

Ik leerde dat goed luisteren belangrijker is dan spelen. Als je niet kan luisteren, moet je er niet aan beginnen.

‘Ik ben al mijn hele leven een grote spons. In een opwindende muziekstad als New York biedt dat niets dan voordelen, zou je zeggen. Maar ik ben nogal sensitief. De stad heeft een geweldige jazzscene, maar het lastige is dat iedereen een mening over elkaar heeft. Dat is leerrijk, maar al die meningen spookten de hele tijd door mijn hoofd. Om op mijn verhaal te kunnen focussen moest ik er weg.’

De Looze ging in Brussel wonen. New York in het klein: een overzichtelijke muziekstad, centraal gelegen voor de internationale carrière die hij nastreefde toen hij vijf jaar geleden terugkeerde. Dat is hem gelukt. Met zijn jazzbands speelt hij overal ter wereld. Er komt een samenwerking met Fred Hersch aan, op verzoek van de Bijloke en de Amerikaanse jazzpianist. Verschillende muzikanten uit de kliek rond John Zorn trekken aan zijn mouw.

Het middelpunt zoeken met anderen is het fijnste dat bestaat.
Bram De Looze
Pianist

Wat als zijn solocarrière straks een hoge vlucht neemt? Want dat kan volgens de kenners zomaar even. ‘Bram kan even groot worden als Keith Jarrett’, zegt Henk Swinnen van de pianobouwer Maene. ‘Hij heeft de potentie om duizenden mensen anderhalf uur lang aan zijn klavier te kluisteren.’ De Looze lacht beschroomd. ‘Amai, heeft hij dat gezegd over mij? Ik ben vereerd. Jarrett heeft de grenzen van het pianospelen verlegd. Maar ik zal hem nooit zomaar naspelen. Ik vind het interessanter naar zijn bronnen op zoek te gaan en me zo verder te ontwikkelen. Dan geraak ik misschien ooit ergens als solopianist.’

Misschien ooit. Het liefst van al moet hij nooit kiezen tussen zijn jazzprojecten en zijn solocarrière. Daarvoor is zijn vrijheidsdrift te groot, zoals bij de meeste jazzmuzikanten. ‘Als solopianist is het permanent zoeken naar jezelf en de limieten van je instrument. Dat is leerrijk, maar op den duur ook begrenzend. Ik geniet ontzettend van de input van derden als ik speel. Ik heb dat nodig om te voelen waar ik sta als muzikant. Het middelpunt zoeken met anderen is het fijnste dat bestaat. In de muziek en in het leven.’

‘Colour Talk’ verschijnt op 21 februari bij Sdban Records/N.E.W.S. Bram De Looze begint zijn tournee op zaterdag 22 februari in Gent.
www.handelsbeurs.be

 

 

 

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud