Techgiganten vrezen nieuwe Europese digitale regels

Mark Zuckerberg is op charme-offensief in Brussel, twee dagen voor de Europese Commissie nieuwe spelregels voor artificiële intelligentie (AI) en een Europese datastrategie bekendmaakt.

Amerikaanse techbedrijven zijn op hun hoede voor de digitale plannen van de Europese Commissie. Na een bezoek van Google-baas Sundar Pichai en Microsoft-voorzitter Brad Smith vorige maand streek maandag de grote baas van Facebook neer in Brussel. In een opiniebijdrage in de Britse zakenkrant  Financial Time riep Mark Zuckerberg op tot meer regulering van technologiebedrijven - 'zelfs als dat op korte termijn vreet aan de winst' - en eerlijker belastingregels op mondiaal niveau, zoals die worden besproken in de OESO. 

Toch ontweek de baas van Facebook de pers over de gesprekken die hij voerde met drie invloedrijke leden van de Europese Commissie. Dat zijn vicevoorzitter Vera Jourova, verantwoordelijk voor 'waarden en transparantie', vicevoorzitter Margrethe Vestager, die  over eerlijke Concurrentie gaat en die samen met Europees commissaris voor de Interne Markt Thierry Breton Europa gaat upgraden tot een speler in het digitale tijdperk.

Zuckerberg ligt in Europa onder vuur op drie fronten: fake news en privacybescherming (Jourova), belastingontwijking en marktdominantie (Vestager), en de plannen voor nieuwe digitale regels (Vestager en Breton).

Blackboxalgoritmes

Zuckerberg moest zich twee jaar geleden al verantwoorden voor het Europees Parlement over het privacybeleid van zijn bedrijf na het schandaal rond Cambridge Analytica. Intussen zijn de strenge Europese privacyregels GDPR van kracht.

Jourova broedt nu op nieuwe regels, onder meer over zogenaamde blackboxalgoritmes. Dat zijn softwaretoepassingen die bepaalde beslissingen nemen die invloed hebben op een internetgebruiker zonder dat die weet met welke data en hoe die beslissingen tot stand  komen.

Jourova wil meer duidelijkheid over de data waarmee die algoritmes worden gevoed. Ze vindt ook dat externe partijen en onderzoekers in staat moeten zijn om zulke systemen door te lichten. De vraag wie die audits moet uitvoeren, beantwoordt Jourova niet, al wijst ze wel naar het werk van de dataregulatoren. Maar specialisten betwijfelen of die de juiste mensen en genoeg middelen hebben om AI-systemen te doorgronden.

Ook is niet duidelijk hoe breed Jourova de regelgeving wil toepassen. De Europese topvrouw legt sterk de nadruk op transparantie van online kiescampagnes, inclusief de financiering ervan. 'Op lange termijn moeten we onze samenlevingen vaccineren tegen het virus van online manipulatie en tussenkomst in onze democratische processen', zegt ze.

Maar AI-algoritmes worden ook in allerlei commerciële toepassingen gebruikt. Denk aan het Google-algoritme dat beslist welk nieuws u te zien krijgt, Netflix dat u bepaalde tv-series voorstelt of Facebook dat uw tijdlijn invult op basis van de data die het over u heeft.

Op lange termijn moeten we onze samenlevingen vaccineren tegen het virus van online manipulatie en tussenkomst in onze democratische processen.
Vera Jourova
Vicevoorzitter Europese Commissie voor waarden en transparantie

Die grote techbedrijven zijn er absoluut niet voor te vinden hun waardevolle keukengeheimen te delen met allerlei externe partijen. Als ze daar in Europa toch toe worden verplicht, bestaat de kans dat ze bepaalde diensten of functies gewoon niet meer aanbieden. Zuckerberg waarschuwde in zijn opinie maandagochtend dat het beschermen van privacy en veiligheid een rem kan zetten op innovatie en het delen van data. 

Europese datacentra

Tegen Google en Facebook opende Margrethe Vestager begin dit jaar een vooronderzoek naar hoe persoonlijke gegevens van gebruikers worden verzameld en vermarkt. Meerdere, vooral Amerikaanse techbedrijven kregen al Europese miljardenboetes voor machtsmisbruik, dominantie of oneerlijke fiscale concurrentie.

Maar vooral de nieuwe digitale strategie die de Europese Commissie uitwerkt, creëert onrust. Vestager en Thierry Breton willen de Europese industrie verzekeren van een stevige plek in de volgende fase van de digitale revolutie. De Europese plannen met artificiële intelligentie en het opzetten van een eigen datastrategie, die woensdag worden bekendgemaakt, moeten het pad uitstippelen.

Het plan is dat industriële gegevens voortaan in Europa worden opgeslagen en maximaal worden gedeeld in een digitale interne markt. De klemtoon zal liggen op negen strategische sectoren, waaronder fabricage, gezondheid, mobiliteit, energie, klimaat en landbouw.

De plannen gaan in tegen het verdienmodel van de Amerikaanse techbedrijven, die zo veel mogelijk data proberen te monopoliseren om daar nieuwe, al dan niet gratis diensten mee uit te bouwen. Een belangrijke vraag is in hoeverre bedrijven verplicht worden hun data open te stellen voor andere partijen. Ook dat zou Facebook en Google ertoe kunnen brengen bepaalde diensten niet meer aan te bieden in Europa.

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud