opinie

Zet u schrap voor nog meer politiek drama in het 'mijn land eerst'-tijdperk

Het coronavirus heeft de globale financiële markten in lichterlaaie gezet, maar de schade aan de wereldpolitiek begint pas. En de politiek veert niet zo gemakkelijk recht als de markten.

De voorbije weken hebben aangetoond dat de wereld in 2020 niet klaar is voor een gecoördineerd, omvattend antwoord op de coronacrisis. Dit tijdperk van de ‘mijn land eerst’-politiek is er ook een van ‘mijn land eerst’-antwoorden. Het coronavirus betekent de eerste echte crisis in dit geopolitieke tijdperk.

©Bloomberg

Vergelijk de reactie van de wereld op het coronavirus met de manier waarop de financiële crisis van 2008-2009 werd aangepakt. Aan de vooravond van een catastrofe kwamen de wereldleiders samen om eensgezind een weg vooruit uit te stippelen. Aan economische drama’s in de daaropvolgende weken en maanden geen gebrek, maar een globale financiële instorting werd wel voorkomen. Dat gebeurde dankzij snelle en gecoördineerde actie op het niveau van de staatshoofden, die onder de auspiciën van de G20 voor het eerst ooit samenkwamen om af te rekenen met die globale bedreiging.

Dit tijdperk van ‘mijn land eerst’-politiek is er ook een van ‘mijn land eerst’-antwoorden.

Nu gebeurt dat niet. Tegen een achtergrond van geopolitieke gevechten - tussen China en de Verenigde Staten, tussen Zuid-Korea en Japan, tussen Turkije en de Europese Unie - werkt de wereld niet samen met het urgentiegevoel en de eenheid die deze crisis vereist. De wereldeconomie was bovendien al aan het vertragen, ondanks de lage rente. Dat beperkt de munitie van de centrale banken om de ergste economische effecten te bestrijden. Een gemeenschappelijke verklaring van de ministers van Financiën van de G7 kon de financiële paniek vorige week niet afremmen, net zomin als een noodrenteverlaging van de Amerikaanse centrale bank dat kon.

In de plaats van een globale reactie om de meest omvattende problemen aan te pakken, zijn landen nu genoodzaakt zichzelf te beschermen. En zoals altijd zijn de landen met de meeste middelen - de ontwikkelde industriële democratieën - het best gepositioneerd om de storm te doorstaan. Dat heeft deels te maken met hun politieke stabiliteit, die leiders de manoeuvreerruimte geeft om moeilijke en dure maatregelen te nemen.

Gezondheidszorg

Meer welvaart betekent ook betere toegang tot gezondheidszorg en medicijnen voor de bevolking. Die landen hebben ook meer financiële middelen om in te zetten bij economische ontwrichting. Zuid-Korea en Japan hebben al bijkomende budgetten goedgekeurd in de strijd tegen het coronavirus, de Verenigde Staten voorzien in ongeveer 8 miljard dollar.

Dat zijn nog maar de eerste stappen. Als het virus de sprong maakt van een epidemie naar een pandemie zullen de leidende economieën een veel grotere budgettaire inspanning moeten doen. Maar nogmaals, die landen zijn daartoe het best uitgerust.

De markten en de politiek zullen een tijdje een janboel zijn, maar momenteel blijft het beste advies: keep calm and carry on. En je handen wassen helpt ook.

De groeilanden daarentegen hadden voor het coronavirus al moeite om buitenlandse investeringen aan te trekken in een vertragende economische omgeving. Nu die landen meer financiële middelen dan ooit nodig hebben om de verspreiding van het virus tegen te gaan, zal het opdrogende kapitaal hun problemen nog groter maken. Het is niet ondenkbaar dat belaagde regeringen vallen als gevolg van de respons (of het gebrek eraan) op de uitbraak van het coronavirus.

We moeten ons dus schrap zetten voor nog meer politieke drama’s in de komende weken en maanden. Zeker nu goed gefundeerde oproepen tot voorzichtigheid vermengd raken met ongefundeerd fake news en wijdverspreide paniek.

Toch is er ook goed nieuws. Nooit eerder beschikte de mensheid over de wetenschappelijke kennis die ze nu heeft, noch over het aantal middelen om die kennis snel en breed te verspreiden. Dat geldt ook voor de ontwikkeling van een vaccin tegen corona. Ook al is de globale respons niet zo eensgezind en efficiënt als we zouden willen, miljoenen mensen zitten wel in een race tegen de tijd om af te rekenen met het coronavirus. De markten en de politiek zullen een tijdje een janboel zijn, maar momenteel blijft het beste advies: keep calm and carry on. En je handen wassen helpt ook.

Gesponsorde inhoud