Netto Het antwoord op al uw geldvragen

Hoe uw partner beschermen?

Samenwonenden kunnen gemakkelijker het dak boven hun hoofd verliezen dan gehuwden. Gelukkig valt dat te vermijden, met een notariële overeenkomst.
©Filip Ysenbaert

Het huwelijk is allang niet meer de enige samenlevingsvorm voor partners. Vaak wonen mensen gewoon feitelijk samen. Anderen stappen naar de ambtenaar van de burgerlijke stand om een verklaring van wettelijke samenleving te ondertekenen. Elk van die samenlevingsvormen heeft eigen gevolgen voor het bezitten van een woning.

1.    U trouwt: hoe zit het met de woning?

Vaak hebben huwelijkspartners hun gezinswoning gezamenlijk aangekocht. Ze hebben bijgevolg beiden evenveel inspraak in wat er met de woning gebeurt. Om het huis te verkopen, te verhuren, te schenken of er een hypotheek op te verlenen zullen ze daarover samen akkoord moeten gaan.

Heel wat onzekerheid kan de wereld uit worden geholpen door bij de notaris een overeenkomst van wettelijk samenwonen op te stellen.

Maar soms kan de gezinswoning ook de persoonlijke eigendom zijn van een van beide echtgenoten. De ene of de andere kan al een huis in eigendom hebben voor het huwelijk of kan tijdens het huwelijk een woning verwerven door een erfenis of een schenking. Als het gezin zijn intrek neemt in die woning, krijgt die het statuut van ‘gezinswoning’.

Sinds 2007 moet de langstlevende echtgeno(o)t(e) geen erfbelasting meer betalen op de gezinswoning. Dankzij dit gunstregime wordt vermeden dat de overlevende partner het huis moet verkopen omdat hij de erfbelasting niet kan betalen. De langstlevende krijgt ook het vruchtgebruik van de woning.

2.    U woont wettelijk samen: hoe zit het met de woning?

Net als bij gehuwden zullen wettelijk samenwonenden die samen een woning gekocht hebben evenveel zeggenschap hebben over die woning. De partners zullen dus samen akkoord moeten gaan om ze te verkopen, te verhuren, te schenken of er een hypotheek op te verlenen.

Alle verschillende samenlevingsvormen hebben hun eigen gevolgen voor het bezitten van een woning.

Als een van beide partners overlijdt, zit de langstlevende toch nog safe voor de gezinswoning. Net als bij gehuwden zal de langstlevende partner vrijgesteld zijn van erfbelasting op de gezinswoning. Bovendien erft de langstlevende, net zoals het geval is bij gehuwden, het vruchtgebruik op de gezinswoning en de daarin aanwezige huisraad. Dat wil zeggen dat hij of zij de woning tot aan het eigen overlijden mag blijven bewonen. Als er kinderen zijn, krijgen die de blote eigendom.

Maar voor de gezinswoning blijft de situatie van wettelijk samenwonenden toch relatief broos. Een van de partners kan altijd in een testament de andere partner onterven. Dit kan zelfs zonder hem of haar daarvan op de hoogte te brengen. Dat geldt zowel voor een woning die een van beide partners alleen in eigendom heeft als voor een woning die ze elk voor de helft in eigendom hebben.

Heel wat onzekerheid kan de wereld uit worden geholpen door bij de notaris een overeenkomst van wettelijk samenwonen op te stellen. Zo’n contract kost tussen 500 en 600 euro.

In zo’n samenlevingsovereenkomst kunnen de partners ook afspraken maken over de organisatie van het gezin of over de bezittingen. Zo kunnen ze afspreken welke bezittingen ‘persoonlijk’ en welke ‘gemeenschappelijk’ zijn of wat de bijdrage is van elke partner in de kosten van het huishouden.

3.    U woont feitelijk samen: hoe zit het met de woning?

Als bij feitelijk samenwonenden (die dus niet gehuwd zijn of niet wettelijk samenwonend zijn) een van beide partners overlijdt, dan is de andere geen wettelijke erfgenaam. Als deze partners samen een huis kochten en er niets geregeld is, dan gaat de helft van de gezamenlijke woning bij het overlijden van de partner naar diens erfgenamen en bestaat het risico dat de langstlevende er niet kan blijven wonen. Met een testament kan u er wel zeker van zijn dat de woning naar de langstlevende partner gaat.

Als de partners minstens drie jaar feitelijk samenwonen, geldt bij een erfenis het zogenaamde voordeel van de gezinswoning. Dit betekent dat er op de woning geen erfbelasting verschuldigd zal zijn.

Lees meer

Gesponsorde inhoud