Netto Het antwoord op al uw geldvragen

Wat is duurzaam wonen?

Energieneutraal, ecologisch, natuurlijk, duurzaam. Hoewel ze vaak door elkaar worden gebruikt, dekken die termen een andere lading. Duurzaam wonen gaat breder dan energiezuinig (ver)bouwen. Hoe pakt u dat aan?
©Pieter Van Eenoge

Een duurzame woning is uiteraard een energiezuinige woning gebouwd met duurzame materialen en technieken. Zonnepanelen op het dak, een regenwaterput om de moestuin te bewateren en een boom in de tuin die natuurlijke schaduw creëert. Het zijn dingen die u kunt doen om duurzamer te wonen. Maar wat is nu eigenlijk echt duurzaam wonen? Is een nieuw passiefhuis op een lap grond van 5 hectare in het groen met kippen, schapen, een moestuin en een eigen voedselbos duurzaam? Of is dat compacte energieneutrale rijhuis in de stad op wandelafstand van school, werk en ontspanning duurzamer?

Neem zo weinig mogelijk nieuwe open ruimte in

Duurzaam wonen begint nog voor u bepaalt hoe u de woning die u hebt of koopt energiezuinig kunt maken. Een duurzame woning is vooral de juiste woning op de juiste plaats. ‘Omdat open ruimte schaars is, neemt wie duurzaam wil wonen zo weinig mogelijk ruimte in. En al zeker geen nieuwe ruimte. Renoveren boven nieuwbouw dus’, zegt Benjamin Clarysse, coördinator beleid en projectwerking bij Bond Beter Leefmilieu. 

Wie duurzaam wil wonen, neemt zo weinig mogelijk ruimte in. En al zeker geen nieuwe ruimte.
Benjamin Clarysse
Coördinator beleid en projectwerking Bond Beter Leefmilieu.

Duurzaam wonen is nabij wonen. In nabijheid van winkels, scholen, kinderopvang, kantoren, cultuur, sport, parken… die vlot en veilig bereikbaar zijn te voet, met de fiets of het openbaar vervoer. Door gebundeld te wonen in steden of goed uitgeruste en gelegen dorpskernen kunnen natuur- en landbouwgebieden beter worden beschermd. Bovendien worden enorm veel kosten uitgespaard voor de aanleg van infrastructuur zoals wegen, riolering en nutsleidingen, maar ook op het vlak van brandweer en bestuur. Kosten waar we als belastingbetalers allemaal aan meebetalen.

7 tips om duurzaam te wonen

  1. Neem geen nieuwe open ruimte in: verbouw.
  2. Neem zo weinig mogelijk ruimte in: woon compact.
  3. Kies voor gebundeld wonen nabij werk, school, winkels, ontspanning.
  4. Verbouw met duurzame en zelfs circulaire materialen.
  5. Leef met de zon mee.
  6. Verbruik zo weinig mogelijk energie en water. Schakel zoveel mogelijk over op groene energie, buffer regenwater en benut 'grijs' water.
  7. Verplaats u met openbaar vervoer, de fiets en te voet. Kies voor deelsystemen als u toch de auto moet gebruiken.

De typisch Vlaamse versnipperde ruimtelijke ordening met lintbebouwing veroorzaakt daarbovenop een grote maatschappelijke kost omdat individuele verplaatsingen leiden tot een hoog energieverbruik met luchtvervuiling, CO2-uitstoot met de klimaatverandering en stijging van de zeespiegel tot gevolg, verkeersongevallen, fileleed…

Verbouw compact

Een compacte woning is een woning met een zo groot mogelijk bewoonbaar volume op een zo klein mogelijke buitenoppervlakte (buitengevels, daken en vloeren). Een rijwoning met een benedenverdieping en een verdieping onder een zadeldak is zowat de eenvoudigste vorm van een compacte woning.

‘Een matig geïsoleerd rijhuisje scoort op het vlak van duurzaamheid vaak beter dan een supergoed geïsoleerde villa met zonnepanelen’, zegt Clarysse. Want compacte woningen vergen minder ruimte, verbruiken minder energie en vergen minder materialen om te verbouwen.

Verbouw circulair

Kies bij de verbouwing voor zo duurzaam mogelijke materialen en technieken. Door circulair te bouwen, kunt u de ecologische voetafdruk van uw woonst verder verlagen. Circulaire bouwmaterialen, onderdelen en producten komen aan het einde van hun levensloop niet op de afvalberg, maar in een nieuw (ver)bouwproject terecht dankzij hergebruik, recyclage of composteren.

Een matig geïsoleerd rijhuisje scoort op het vlak van duurzaamheid vaak beter dan een supergoed geïsoleerde villa met zonnepanelen.
Benjamin Clarysse
Coördinator beleid en projectwerking Bond Beter Leefmilieu.

Levenslang wonen

Duurzaam (ver)bouwen is (ver)bouwen voor het leven. U krijgt kinderen, die groeien op en verlaten op een bepaald moment het huis. Denk bij het ontwerp van het huis al na over hoe u het later vrij eenvoudig en goedkoop kunt aanpassen aan uw nieuwe wensen en noden. Ook de bewoners na u profiteren daarvan, wat positief is voor de marktwaarde van de woning.

Een gekochte woning aanpassen aan de nieuwe bewoners is niet de enige optie. 'Ook huren heeft zijn rol in het verhaal van duurzaam wonen. Huren biedt de flexibiliteit om te verhuizen als u bijvoorbeeld van werk verandert’, zegt Clarysse.

Overweeg vormen van samenhuizen en gedeeld gebruik

‘Cohousing past uitstekend in het idee van duurzaam wonen’, zegt Clarysse. ‘Apparaten die niet dagelijks gebruikt worden, moeten niet door iedereen afzonderlijk worden aangekocht, en door ze collectief aan te kopen kan worden geïnvesteerd in duurzamere modellen.’

Beperk uw verbruik

Duurzaam wonen betekent rekening houden met het welzijn van toekomstige generaties. Isoleren, een regenwaterput en zonnepalen zijn ondertussen evident. Hernieuwbare energie benutten is goed, minder energie en water verbruiken nog beter. Met deze ingrepen kunt u uw verbruik minimaliseren:

  • Kies de juiste oriëntatie

Met slaapkamers aan de oost-zuidoost zijde kunt u 's ochtends van de zonsopgang genieten. Tegen de avond zijn die kamers afgekoeld. Weinig gebruikte en minder verwarmde ruimtes zoals bergingen plaatst u het best aan de noordzijde. Leefruimtes (woonkamer, zitkamer, eetkamer maar ook de badkamer) richt u het best op het zuiden en voorziet u beter van veel ramen. Zo haalt u gratis zonnewarmte en licht in huis waardoor minder verwarming en verlichting nodig is. Installeer wel een goede zonnewering om oververhitting tegen te gaan in de zomer.

  • Plant een boom

Nog duurzamer dan een zonnewering met sensor die werkt op zonne-energie is het om een of meerdere bomen te planten in de tuin. Bomen vangen CO2 op, wat helpt tegen de klimaatverandering, en het zijn ideale natuurlijke thermostaten. In de zomer maken de bladeren dat het huis lekker koel blijft en in de winter laten de kale takken de zon door om het huis te verwarmen. Bomen beschutten in alle seizoenen het huis ook tegen de wind. Hou wel rekening met de inplanting van bomen als u zonnepanelen installeert.

  • Denk aan ontharding

Verharde oppervlakten houden warmte langer vast. Daardoor is de temperatuur in een stad hoger dan erbuiten. U kunt dat hitte-eilandeffect mee bestrijden door te ontharden. Haal die tegels uit de voortuin en die kasseien van uw oprit. Een aantal gemeentes geeft zelfs ‘stoeppremies’.

  • Buffer water

Buffer zoveel mogelijk regenwater. In de regenwaterput, in regentonnen, door zoveel mogelijk te ontharden, uw gazon (deels) te vervangen door bodembedekkers en planten en, als u er plaats voor hebt, een vijver of wadi (een bufferings- of infiltratievoorziening waarbij overtollig regenwater afstroomt naar een verlaagde groenzone die beplant is met gras, planten of struiken). Strooi mulch, houtspaanders, gehakseld hout of ander biomateriaal tussen planten, zodat dat materiaal water opslorpt.

Een groendak beschermt het eigenlijke dak en verhoogt de biodiversiteit.

Een groendak vertraagt eveneens de afvoer want de planten, de ondergrond en de draineringslaag nemen 30 tot 50 procent van het regenwater op. Door verdamping komt een deel van het water terug in de atmosfeer. Een groendak beschermt bovendien het eigenlijke dak en verhoogt de biodiversiteit.

Wilt u uw waterverbruik nog groener, dan kunt u grijs water gebruiken. Grijs water is licht verontreinigd afvalwater van de kranen, het bad, de douche en zelfs de wasmachine. Wie te weinig regenwater kan opvangen, kan overwegen het grijs water te gebruiken, bijvoorbeeld voor de toiletspoeling. U moet het wel eerst zuiveren. Daar zijn verschillende systemen voor, van compacte technische installaties tot zuivering met rietvelden.

‘Als individu is het onmogelijk om voor alles altijd de meest duurzame keuze te maken. De overheid zou daarin meer een rol moeten opnemen’, zegt Clarysse.

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud