Belastingen zeldzame 'blijver' in verkiezingscampagne

(tijd) - Het fiscale en parafiscale thema groeide de voorbije weken uit tot een van de weinige 'blijvers' in het campagnedebat. Maar anders dan in 1999 wordt het fiscale en parafiscale lastendebat deze keer gevoerd met budgettair ongunstige verwachtingen.

De federale minister van Financiën, Didier Reynders (MR), was in februari de eerste om aan te kondigen dat een nieuw project van belastingverlagingen voor hem mocht uitgroeien tot het centrale verkiezingsthema. De Franstalige liberaal bouwde zijn ministeriële loopbaan de voorbije vier jaar op rond de verlaging van de personenbelasting. Het volledige pakket van die verlaging is vanaf het aanslagjaar 2005 goed voor een vermindering van de fiscale druk met 3,3 miljard euro. Ook de Vlaamse liberalen gokten al vroeg in de aanloop naar de verkiezingen op het belastingthema. Premier Verhofstadt lanceerde het thema officieel toen hij tijdens het laatste weekend van april voor een publiek van accountants en belastingconsulenten een tweede meerjarenplan voor lagere belastingen beloofde.

Daarmee leken de bakens uitgezet voor een klassieke politieke discussie uit de vorige eeuw. Een liberaal pleidooi voor lagere fiscale lasten, een rood-groene oproep voor de beveiliging van de sociale zekerheid en een christen-democratische spreidstand tussen beide posities.

Maar op het ogenblik dat premier Verhofstadt de accountants en belastingconsulenten toesprak, haalde sp.a-voorzitter Steve Stevaert de liberalen met een ongewone zet uit hun ritme. Ook de sociaal-democraten zijn voor belastingverlagingen, kwam hij de VLD en MR op hun eigen terrein vertellen. De overheid moet de lagere fiscale inkomsten compenseren door een efficiëntere strijd tegen de fiscale fraude.

Anders dan in 1999 wordt het fiscale en parafiscale lastendebat deze keer gevoerd met budgettair ongunstige verwachtingen. Dit jaar zal de economie volgens de federale regering met 1,4 procent groeien. Bij de begrotingsopmaak vorige herfst ging ze nog uit van een groei van 2,1 procent. De private bankgroepen verwachten een groei tussen 0,75 procent en 1,3 procent. Voor de volgende vier jaar zal de groei allicht aantrekken, de cijfers die circuleren houden rekening met een gemiddelde jaarlijkse groei van 2,3 procent. Weg van het campagnedebat erkent de grote meerderheid van de politici dat die groei niet zal volstaan om het bestedingstempo dat de paars-groene regering tijdens haar eerste twee beleidsjaren aanhield, opnieuw op te nemen. De volgende begrotingen moeten niet alleen in evenwicht blijven, ze moeten opnieuw significante overschotten opleveren om de volgende decennia de kosten van de vergrijzing van de bevolking op te vangen. De ziekteverzekering en de sociale zekerheid in ruimere zin zullen de volgende jaren al heel wat van het beschikbare geld opeisen.

Volgens het stabiliteitsprogramma moeten de verzamelde overheden in 2005 streven naar een begrotingsoverschot van 0,5 procent van het bruto binnenlands product (BBP). De Hoge Raad van Financiën raadt de volgende regering aan dat saldo tegen 2007 verder op te drijven tot 0,9 procent. Dit jaar is het de bedoeling zoals vorig jaar met een begroting in evenwicht af te sluiten. Vanaf volgend jaar moet de publieke eindafrekening opnieuw een duidelijk overschot vertonen.

Die oefening moet het mogelijk maken de overheidsschuld in 2004 onder de magische grens van 100 procent van het BBP te brengen. De regering erkent dat de schuldafbouw vertraging opliep. In 2002 bleef de schuldberg volgens de meest recente cijfers van de Nationale Bank van België steken op 105,8 procent. Ook dit jaar zal dat cijfer boven 100 procent blijven.

In deze context zullen de partijen die na 18 mei aan de macht komen, hun fiscale en parafiscale beloftes vorm moeten geven. De VLD gaat van de grotere partijen het verst. In de open brief aan de burger die de partij begin maart voorstelde, staat dat er vanaf 2006 nood is aan 'een nieuw meerjarenplan dat tot een verdere daling van de personenbelastingen moet leiden van dezelfde omvang'. De belastingen op de laagste lonen moeten verdwijnen, het aantal tarieven moet verder beperkt worden tot drie. De VLD pleit voor een hergroepering van de fiscale aftrekkorven, een idee dat al in het regeerakkoord van paars-groen stond maar niet werd gerealiseerd.

CD&V begon zijn fiscaal campagneverhaal in een gewrongen positie. De partij kant zich niet fundamenteel tegen nieuwe belastingverlagingen, maar wil voorrang geven aan de schuldafbouw, een evenwichtige begroting en een sociale lastenverlaging op arbeid. Als er voldoende budgettaire ruimte overblijft, volgt CD&V de liberale optie. De oppositiepartij merkt wel op dat van de belastingverlaging van deze legislatuur nog driekwart moet worden uitgevoerd tijdens de volgende legislatuur.

De sp.a legt de nadruk op een betere controle en inning van de belastingen als compensatie voor verlagingen. De partij kleeft geen cijfers op de neerwaartse marge die ze ziet voor nieuwe verlagingen. Wel blijft de sp.a hameren op de noodzaak de belastingen meer volgens draagkracht, dus inkomengerelateerd en niet forfaitair, te innen. Belastingaftrekken kunnen wel forfaitair bepaald worden.

Agalev maakt van de huidige grotere partijen het grootste voorbehoud bij een nieuwe golf van belastingverlagingen. Partijboegbeeld Mieke Vogels liet de voorbije weken voor een publiek van ondernemers weten dat belastingverlagingen tijdens de volgende legislatuur voor haar mogelijk zijn op voorwaarde dat ze volledig gecompenseerd worden door alternatieve financieringsmechanismen zoals milieubelastingen en andere belastingen op de consumptie van goederen en diensten. De verdeling van de belastingdruk moet voor de groenen eerlijker en groener, maar de vergrijzing en andere te verwachten sociale uitgaven creëren geen ruimte voor een algemene inkrimping van het overheidsbudget. Agalev pleit ook het duidelijkst voor een belasting op de inkomens uit vermogens vanaf 500.000 euro. Ook de sp.a blijft overigens voorstander van een vorm van fiscale taxatie op basis van de inkomsten uit vermogens.

De N-VA pleit net zoals de VLD voor een vereenvoudiging van het aantal personenbelastingtarieven tot drie en zit op de lijn van de sp.a met de oproep meer inspanningen te leveren voor een efficiënte inning van de belastingen. De fiscale regionale autonomie die de N-VA nastreeft, staat ook in het programma van de CD&V. RS

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud